المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢١٣٠ - مبحث ادغام

التزم: معطوف به جمله اسميّه در مصراع اوّل.

الادغام: نائب فاعل براى « التزم ».

ايضا: مفعول مطلق تأكيدى.

فى: حرف جرّ.

هلمّ: مجرور به « فى » ، متعلّق به « التزم ».

ترجمه:

لازم است در فعل تعجّب كه بروزن « افعل » مى‌باشد دو حرف متماثل از هم منفكّ بيايند و در « هلمّ » ادغام لازم و واجب مى‌باشد.

متن: «٩٩٩»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

ما: موصوله، مبتداء.

بجمعه: مضاف و مضاف اليه و مضاف مجرور است بباء، متعلّق به « عنيت ».

عنيت: فعل ماضى، مجهول، صله براى « ما ».

قد: بمعناى تحقيق.

كمل: ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، خبر براى « ما ».

نظما: حال از فاعل در « كمل ».

على: حرف جرّ.

جلّ: مجرور به « على » ، متعلّق به « اشتمل » ، مضاف.

المهمّات: مضاف اليه.

اشتمل: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب افتعال.

ترجمه:

و آنچه را كه نيّت جمع‌آورى آنرا داشتم البتّه در اينجا تمام و كامل شد در حالى كه به صورت نظمى درآمده كه مشتمل است براهمّ از مطالب اين علم.

متن: «١٠٠٠»