المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٩٠ - اوزان جمع قلة

هو: مبتداء.

حكم: خبر، موصوف.

حتما: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول و الفش الحاقى است، صفت براى « حكم ».

ترجمه:

اگر كلمه‌اى كه همچون « حيزبون » است را جمع بستى ياء آنرا حذف كن نه واوش را و اين حكمى است قطعى.

متن: «٨٣٢»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

خيّروا: فعل ماضى، جمع، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد، باب تفعيل، متعدّى، معلوم.

فى: حرف جرّ.

زائدى: اسم، تثنيه، مجرور به « فى » ، متعلّق به « خيّروا » ، مضاف.

سرندى: مضاف.

واو: عاطفه.

كلّ: معطوف به « سرندى » ، مضاف.

ما: موصوله، مضاف اليه.

ضاهاه: فعل و فاعل و مفعول، صله و عائد براى « ما ».

كاف: حرف جرّ.

علندى: مجرور به « كاف » ، متعلّق باستقرّ، خبر براى مبتداء محذوف و تقدير هو كالعلندى مى‌باشد.

ترجمه:

ادباء مخيّر كرده‌اند در حذف و ابقاء دو حرف زائد در « سرندى » و آنچه به آن شباهت دارد همچون: علندى.

شرح عربى:

( و السّين و التّاء من كمستدع أزل إذ ببنا الجمع بقاهما مخلّ) فقل فيه مداع (و الميم) من كمستدع (أولى من سواه بالبقا) لمزيّته على غيره باختصاص زيادته بالأسماء.