المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٨٢٥ - قياس و قاعده در اسم ممدود
قد: بمعناى تحقيق.
الف: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، و جمله « كان قبل قد الف» صله و عائد براى « ما ».
ترجمه:
در غير آنچه ذكر شد « الف » به « واو » قلب مىشود و سپس آنچه قبلا دانسته شد (علامت تثنيه) را پهلوى كلمه قلب شده بياور.
متن: «٧٨١»
|
و ما كصحراء بواو ثنّيا |
و نحو علباء كساء وحيا |
تجزيه و تركيب
واو: استينافيّه.
ما: موصوله، مبتداء.
كاف: حرف جرّ.
صحراء: مجرور بكاف، متعلّق باستقرّ، صله و عائد براى « ما ».
بواو: جارّ و مجرور، متعلّق به « ثنيّا ».
ثنيّا: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مزيد باب تفعيل، مجهول، خبر براى « ما ».
واو: عاطفه.
نحو: اسم، مضاف، مبتداء.
علباء: مضاف اليه.
كساء: معطوف به « علباء » ، بحذف عاطف.
واو: عاطفه.
حباء: معطوف به « كساء ».
ترجمه:
و آنچه همچون صحراء مىباشد تثنيهاش با « واو » است.
و كلمهاى كه نظير علباء و كساء و حياء باشد ...
متن: «٧٨٢»
|
بواو او همز و غير ما ذكر |
صحّح و ما شذّ على نقل قصر |