المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٩٨ - طريق آگاهى از تقدير تاء تأنيث در اسم

قوله: فتح الهمزة مؤنّثة: كلمه « مؤنّثة » صفت است براى « اسام » يعنى اسامى مؤنّث.

قوله: اذا اعيد اليه: ضمير در « اليه » به اسم راجع است.

قوله: هذا و الاكثر الخ: كلمه « هذا » يعنى خذذا.

متن: «٧٦٠»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

لا تلى: فعلى مضارع منفى، مفرد، مؤنّث، غائب، ثلاثى مجرّد از باب، ضرب، يضرب، لفيف مفروق، متعدّى، معلوم و ضمير فاعلى در آن به « تاء » راجع است.

فارقة: اسم فاعل، صيغه مفرد، مؤنّث، حال است از فاعل « لا تلى».

فعولا: مفعول است براى « لا تلى».

اصلا: حال است از « فعولا ».

واو: عاطفه.

المباحث النحويه شرح سيوطى ؛ ج‌٤ ؛ ص١٧٩٨

حرف نفى و منفى آن « تلى » است كه به قرينه ما قبل حذف شده.

المفعال: معطوف به « فعولا ».

واو: عاطفه.

المفعيلا: معطوف به « المفعال ».

ترجمه:

و تائى كه فارق بين مذكّر و مؤنّث است پهلوى فعول اصل و مفعال و مفعيل در نمى‌آيد.

متن: «٧٦١»

تجزيه و تركيب‌

كذاك: جارّ و مجرور، متعلّق باستقرّ، خبر مقدّم.

مفعل: مبتداء مؤخّر.