المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٨٦ - مبحث حكايت

و نون از « منه » كه قبل از تاء تثنيه قرار گرفته است را ساكن نما.

شارح گويد:

مقصود اينست كه اگر كسى بگويد:

اتت بنت (دخترى آمد).

سپس ما بخواهيم « بنت » را با كلمه « من » مورد سؤال و حكايت قرار دهيم بايد به « من » تاء تأنيث وصل كرده و بگوئيم: منة (كدام دختر).

و چنانچه ملاحظه مى‌كنيم اين كلمه هم مؤنّث بوده و هم مفرد و هم مرفوع مى‌باشد همان طورى كه « بنت » واجد اين خصوصيّات سه‌گانه مى‌باشد.

و بايد توجّه داشت اگر بخواهيم با اين لفظ تثنيه مؤنّث را حكايت و مورد سؤال قرار داد لازم است نون آنرا ساكن نموده و سپس الف و نون يا ياء و نون را به آن ملحق كرد چنانچه اگر كسى بگويد:

عندى جاريتان (نزد من دو دختر مى‌باشند).

و ما بخواهيم « جاريتان » را با « من » مورد سؤال و حكايت قرار دهيم بايد بگوئيم:

منتان (كدام دو جاريه).

در اين مثال « نون » ساكن بوده و پس از آن تاء تأنيث واقع شده است و همان طورى كه « جاريتان » مرفوع هستند اين كلمه نيز مرفوع بوده و علامت رفعش الف و نون مى‌باشد.

قوله: سئل عنه بها: ضمير در « عنه » به منكور و در « بها » به « اىّ » راجع است.

قوله: حرّك مطلقا: چه در حال وقف و چه در حال وصل.

قوله: الفان: بكسر همزه يعنى دو رفيق.

متن: «٧٥٤»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

الفتح: مبتداء.

نزر: خبر.