المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٩٣ - فصل مبحث عوامل جزم

شرط فعل مضارع و جواب ماضى مى‌باشد.

و نظير قول شاعر ديگر:

يعنى: پنهانى فرستاد آن محبوبه رسولى را باينكه قوم اگر قدرت بيابند برتو شفا مى‌دهند سينه‌هائى را كه اين صفت دارند صاحب كينه و عداوت مى‌باشند بواسطه كشتن تو.

شاهد در « ان قدروا عليك يشفوا» است كه شرط در آن ماضى و جوابش فعل مضارع مى‌باشد.

قوله: و الاصحّ منع ذلك: مشار اليه « ذلك » جزم بواسطه « اذا » مى‌باشد.

قوله: لعدم وروده: يعنى لعدم ورود الجزم باذا.

قوله: ثمّ ما كان منها للزمان او المكان: ضمير در « منها » به ادات شرط راجع است.

قوله: ان اشتغل عنه الفعل: مانند من تضربه اضربه.

در اين مثال « تضرب » در ضميرى عمل كرده كه به « من » راجع است لذا « من » محلّا مرفوع بوده تا مبتداء باشد.

قوله: و الّا فينصب به: مانند: من تضرب اضربه.

در اين مثال چون « تضرب » در ضمير « من » عمل نكرده قهرا در « من » عمل نموده و آن مفعول مقدّم است براى « تضرب » از اينرو محلّا منصوب مى‌باشد.

قوله: ان تبدوا ما فى انفسكم الخ: آيه (٢٨٤) از سوره بقره.

متن: «٧٠٠»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

بعد: اسم، مضاف، ظرف، متعلّق به « حسن ».

ماض: مضاف اليه.