المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٥٠

متن: «٦٧٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

باء: حرف جرّ.

لن: مجرور به « باء » ، متعلّق به « انصبه ».

انصبه: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مجرّد، از باب ضرب، يضرب، متعدّى فعل و فاعل و مفعول.

واو: عاطفه.

كى: معطوف به « لن ».

كذا: جارّ و مجرور، متعلّق به « انصب » مقدّر.

باء: حرف جرّ.

ان: مجرور به باء، متعلّق به « انصب » مقدّر كه « كذا » بآن متعلّق مى‌باشد.

لا: عاطفه.

بعد: اسم مضاف، ظرف، متعلّق به « انصب » مقدّر.

علم: مضاف اليه و تقدير كلام چنين است:

انصب بان بعد غير علم لا بعد علم.

واو: استينافيّه.

الّتى: موصوله، مبتداء.

من: حرف جرّ.

بعد: مجرور به « من » متعلّق به استقرّ، صله براى « الّتى » ، مضاف.

ظنّ: مضاف اليه.

ترجمه: و به « لن » و « كى » فعل مضارع را نصب بده و همچنين با « ان » كه بعد از فعل غير علم باشد نه با « ان » كه پس از فعل علم قرار گرفته.

و امّا ان كه بعد از « ظنّ » قرار گرفته است ...