ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٧٩ - ابو حنيفه- نعمان بن ثابت
ميباشد در عهد دولت عثمانى بسيار توسعه يافت و در حكم مذهب رسمى آن دولت شد و قسم اعظم اهل سنّت و بيشتر از نصف مسلمانان روى كره تابع همين مذهب هستند.
از نوادر منقوله در حق ابو حنيفه و زهد و ورع و تقواى او است كه در آخرين حج، بطواف خانه كعبه رفت، در كعبه را بدست گرفت، نصف قرآن را بر يك پاى ايستاده خواند و نصف ديگر را بر پاى ديگر ايستاده تمام كرد. نيز حضرت پيغمبر آب دهن مبارك خود را بانس بن مالك امانت سپرده بود كه آن را بابو حنيفه برساند، آن آب در درون لبهاى انس چون آبله بسته شده بود تا بعد از ولادت ابو حنيفه بدو تسليم نمود. همچنين هفت هزار مرتبه ختم قرآن كردن او در محل قبض روح خود، سى يا چهل سال تمامى شب را احيا كردن، نماز صبح را با وضوى نماز عشا خواندن بزعم بعضى تمامى نمازهاى پنجگانه را با يك وضو خواندن، منحصر بودن خواب او در زمستان بساعت اوّل شب و در فصول ديگر بساعت مابين ظهر و عصر و مانند اينها بدو منسوب ميباشد (و العهدة عليهم) و قضاوت در تمامى مراتب مشروحه از وضع اين مختصر خارج و بعهده خود ارباب رجوع محمول و در اينجا فقط قضيه زيدى مذهب بودن ابو حنيفه را كه در صدر عنوان اشاره شد و صريح كلام زمخشرى ميباشد تذكر ميدهد.
در كشّاف در تفسير آيه شريفه: وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّي جاعِلُكَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّيَّتِي قالَ لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ كه آيه صد و بيست و چهارم سوره بقره است گويد (يعنى خطاب بابراهيم) هركسى كه از ذريّه تو ظالم باشد عهد خلافت و امامت من باو نميرسد بلكه اين عهد كسى را ميرسد كه عادل بوده و برى از ظلم باشد و گفتهاند كه اين آيه دليل است بر اينكه فاسق صلاحيت امامت را ندارد و البته كسى كه خبرش مردود شده و واجب الطاعة و نافذ القضاوة و الشهادة نبوده و صلاحيت امامت جماعت در نماز را نداشته باشد چگونه امامت مطلقه امّت را صالح ميباشد. بعد از اين جمله گويد كه ابو حنيفه در باطن نصرت كردن بر زيد بن على بن الحسين و حملونقل اموال نزد او را واجب دانسته و هم فتوى ميداده كه خروج كردن