ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٧٣ - ابو حنيفه شيعه- نعمان بن محمد
ابن السكيت بود، در اصفهان رصد خانهاى تأسيس داده و زيجى هم تأليف نمود و از تأليفات او است:
١- الاخبار الطوال در تاريخ عمومى از بدو خلقت تا انقراض يزدجرد ساسانى و تاريخ حيات خلفا را نيز تا آخر ايام معتصم عباسى (متوفى بسال ٢٢٧ ه ق- ركز) نگذشته و در ليدن و قاهره چاپ شده است ٢ و ٣- اصطلاح المنطق و البحث فى حساب الهند ٤ تا ١٠- البلدان و تفسير القرآن و الجبر و المقابلة و الجمع و التفريق و جواهر العلم و حساب الخطأين و حساب الدور ١١- الشعر و الشعراء ١٢- الفصاحة ١٣- القبلة و الزوال ١٤- الكسوف ١٥- لحن العامة يا ما يلحن فيه العامة ١٦- النبات كه دو كتاب در اين موضوع داشته و تمام معلومات جوى و فلكى و رياضى علماى اسلام را جامع ميباشد ١٧- نوادر الجبر ١١- الوصايا و غيره. وفات ابو حنيفه در سال دويست و هشتادم يا هشتاد و يكم يا دويم و يا نودم هجرى قمرى واقع گرديد.
(ص ٧١٢ ج ١ س و ١١٦ ف و ٤٤٤ ت ١٩٧ ج ٢ ع و ١٢ هب و ٢٦ ج ٣ جم و غيره)
ابو حنيفه زوزنى
در باب اول بعنوان زوزنى عبد الرحمن مذكور است.
ابو حنيفه سائق الحاج يا ابو حنيفه سابق الحاج- سعيد بن بيان
- همدانى، از ثقات محدّثين اماميّه و از روات حضرت صادق ع بود، دو فقره خبر كه در رجال كشى وارد و اشعار بر مذمّت وى دارند بر فرض صحت دلالت نيز ضعيف و يكى بجهت مرسل بودن و ديگرى بسبب مشترك بودن محمد بن حسن كه در سند آن است مابين ضعيف و غالى و ثقه مردّد و قابلاعتماد نميباشد. حرف سيّم كلمه سابق الحاج كه لقب همين ابو حنيفه ميباشد مابين همزه و حرف باى ابجد مردّد و ظاهر، اوّلى است كه از سوق مشتق بوده و بمعنى امير حاجّ و سوقدهنده حجّاج است كه هرسال ايشان را از كوفه بمكّه برده و سرپرست ايشان بوده است و بنابر دويمى بمعنى سبقت گيرنده ميباشد كه پيش از حجّاج وارد مكّه شده و در مراجعت نيز پيش از ايشان وارد كوفه ميشده است.
(كتب رجاليه)
ابو حنيفه شيعه- نعمان بن محمد
- بن منصور بن احمد بن حيون، از مشاهير علما و فقهاى افريقا ميباشد كه قاضى مصر، كنيهاش ابو حنيفه، بسيار عاقل و منصف، در شعر و لغت و تاريخ و فقه و تفسير بصير، در علوم قرآنيّه دانا