ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ٣٩٥ - ابن الانبارى- محمد بن قاسم
در پانصد و هفتاد و هفتم هجرت در بغداد وفات يافت و در مقبره ابو اسحق شيرازى دفن شد.
(ص ٤٢٥ ت و ٣٠٠ ج ١ كا و ٣٩٩ ج ٢ مه و غيره)
ابن الانبارى- قاسم بن محمد
- كه انبارى نيز گويند و بهمين عنوان نگارش يافته است.
ابن الانبارى- محمد بن قاسم
- مذكور فوق انبارى بغدادى، مكنّى به ابو بكر، معروف به انبارى و ابن انبارى (گاهى بجهت امتياز از ابن الانبارى عبد الرحمن فوق بكلمه اوّل مقيد داشته و ابن الانبارى اول گويند) از اكابر ادبا و نحويّين و لغويّين قرن چهارم هجرت ميباشد كه بسيار زاهد و متواضع و از تلامذه ثعلب نحوى و پدر خود بود، در نحو و لغت و علوم عربيّه و فنون ادبيّه وحيد زمان خود محسوب بلكه در تفسير و حديث نيز ماهر و اشعار و نوادر بسيارى در حفظ داشت، بكثرت حافظه معروف بود، در حفظ و سرعت خاطر و بديههگوئى بىبدل و ضرب المثل و فنون ادبيّه را بيشتر از همه در حفظ داشته و نوادرى افسانهنما در كتب تراجم درباره حافظهاش منقول است، چنانچه گويند (و العهدة عليهم) سيصد هزار بيت، شعر كه همه آنها شواهد قرآن مجيد بودهاند و صد و بيست تفسير قرآن را با سند آنها حافظ بود. روزى مقدار محفوظات او را از خودش سؤال كردند گفت سيزده صندوق در حفظ دارم. نيز روزى كنيز راضى باللّه تعبير خواب را از وى استفسار نمود او نيز با اينكه بىاطّلاع بوده در جواب آن اظهار مهارت كرد پس همان روز كتاب تعبير خواب كرمانى را حفظ نموده و فرداى آنروز معبّرى ماهر گرديد.
از كثرت اشتياقى كه در علم و مطالعه داشته كنيزكى خوبروئى را كه راضى باللّه بيستمين خليفه عباسى (٣٢٢- ٣٢٩ ه ق- شكب- شكط) براى او فرستاده بوده قبول نكرده و فورا بعذر اينكه از مطالعات علميّهاش بازميدارد برگردانيد پس راضى باللّه گفت كه علم در سينه هيچكس شيرينتر از ابن الانبارى نميباشد. ابن الانبارى در نحو و لغت و فنون ادبيّه و علوم قرآنيّه و غرائب حديثيّه تأليفات بسيارى دارد، سيد مرتضى در