ریحانة الادب فی تراجم المعروفین بالکنیه او اللقب - مدرس تبریزی، محمدعلی - الصفحة ١٣ - ابو اسد
١- تفسير انالوطيقا ٢- تفسير بارى ارميناس ٣- تفسير قاطيغورياس كه هرسه مشجر بوده و تمامى كتابهاى او در اثر مشكلى عباراتش متروك گرديد، زمان و مشخّصات ديگرى بدست نيامد.
ناگفته نماند پس از آنكه علم شريف منطق را كه از مخترعات ارسطو و به نه باب منقسم و هربابى باسمى موسوم بوده از يونانى بعربى ترجمه نمودند اسامى قديمى يونانى را بكلى متروك نداشتند و در بعضى از كتب منطق عربى آنها را نيز با اسامى عربى مذكور دارند، ما هم بجهت تكثير فائده بترتيب اساس الاقتباس خواجه تذكّر ميدهيم:
الف- ايساغوجى عبارت از مدخل منطق بوده و مشتمل بر مباحث الفاظ، كلّى و جزئى، ذاتى و عرضى و كلّيات خمس است. از آنرو كه منظور اصلى در اين موضوع كلّيات بوده و مباحث ديگر بمنزله مقدمه آن است غالبا كلمه ايساغوجى يونانى را بكليّات خمس ترجمه نمايند. ب- مقولات عشره كه بيونانى قاطيغورياس خوانند. ج- عقود و قضايا و اقوال جازمه كه بيونانى بارى ارميناس است. د- علم قياس كه بيونانى انولوطيقاى اول گويند. ه- برهان كه بيونانى انولوطيقاى دوم خوانند. و- جدل كه بيونانى طوبيقا است. ز- مغالطه يا حكمت مموهه كه بيونانى سوفسطيقا است. ح- خطا به كه بيونانى ريطوريقا است. ط- شعر كه بيونانى بيطوريقا و يا بقول بعضى انوطيقا يا ابوطيقا نامند.
مخفى نماند ارسطو كه اصل واضع علم منطق ميباشد در هريك از ابواب نهگانه منطق كتابى بهمين اسم يونانى خود تأليف داده و جمعى از اكابر بترجمه و شرح و تفسير آنها پرداختهاند و چنانچه اشاره شد صاحب ترجمه ابراهيم منطقى نيز سه كتاب از آن جمله را شرح و تفسير كرده است. (كف و اساس الاقتباس و ص ٣٤٧ ف و غيره)
ابو اسحق نيشابورى- ابراهيم بن محمد بن ابراهيم
- بعنوان اسفرايينى نگارش يافته است.
ابو اسد
در اصطلاح رجالى عبد الصمد بن عبد الشهيد است.