اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٧١ - كلام مرحوم آخوند

ثمره بحث خطابات شفاهى‌

برفرض كه خطابات قرآن به عنوان خطابات شفاهى باشند، آيا مطرح كردن بحث خطابات شفاهى ثمره‌اى هم دارد؟ براى اين بحث دو ثمره مطرح كرده‌اند:

ثمره اوّل‌

اگر خطابات شفاهى اختصاص به حاضرين در مجلس تخاطب داشته باشد، ظواهر اين خطابات براى خصوص حاضرين حجيّت دارد.

اما اگر خطابات شفاهى شامل غير حاضرين- اعم از غايبين و معدومين- هم بشود، ظواهر اين خطابات براى همه حجيّت خواهد داشت.

كلام مرحوم آخوند:

مرحوم آخوند ترتب اين ثمره را انكار كرده مى‌گويد: در باب حجّيت ظواهر، نزاعى بين مشهور و صاحب قوانين رحمه الله واقع شده است. مشهور معتقدند ظواهر كلمات براى عموم- چه مقصودين به افهام و چه غير مقصودين به افهام و حتى مقصودين به عدم افهام‌ [١]- حجيت دارند. ولى صاحب قوانين رحمه الله مى‌گويد: «ظاهر كلام متكلم، فقط براى مقصودين به افهام حجّيت دارد». [٢] مرحوم آخوند مى‌فرمايد: اگر ما در باب حجّيت ظواهر نظريه مشهور را بپذيريم، روشن است كه ظاهر آيه (يا أيّها الذين آمنوا أوفوا بالعقود) [٣] براى همه حجّت است‌

[١]- مثل اين كه كسى صداى شخصى را از پشت ديوار بشنود كه اقرار به سرقت مى‌كند و اقراركننده مايل نيست كسى كه پشت ديوار است صداى او را بشنود.

[٢]- قوانين الاصول، ج ١، ص ٢٣٣

[٣]- المائدة: ١