بعد از آن كافر شدند و اظهار آن نمودند». و حضرت فرمود: «به درستى كه خداى تبارك و تعالى كسى را كه پيروى ننمود، و رسول، او را در باب ولايت وصىّ آن حضرت، منافقان ناميد، و كسى را كه امامت وصىّ او را انكار نمود، مانند كسى كه محمد را انكار كرد، گردانيد، و در اين باب، قرآن را فرو فرستاد و فرمود: [يا محمد] «إِذا جاءَكَ الْمُنافِقُونَ» بولاية وصيك‌ «قالُوا نَشْهَدُ إِنَّكَ لَرَسُولُ اللَّهِ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّكَ لَرَسُولُهُ وَ اللَّهُ يَشْهَدُ إِنَّ الْمُنافِقِينَ» بولاية وصيك‌ «لَكاذِبُونَ* اتَّخَذُوا أَيْمانَهُمْ جُنَّةً فَصَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ»[١]، يعنى: اى محمد، چون بيايند به نزد تو منافقان [به ولايت على‌]، هر آينه دروغگويايند؛ به جهت آن‌كه اعتقاد ايشان با گفتار ايشان در اين گواهى، موافق نبود (با آن‌كه اظهار موافقت آن مى‌نمودند)، فرا گرفتند سوگندهاى خويش را (كه به دروغ ياد مى‌كنند)، سپرى (كه خود را به آن، از كشتن نگاه مى‌دارند؛ مانند اهل حرب). پس مردم را باز داشتند از راه خدا». و حضرت فرمود كه: «مراد از اين، راه وصىّ است» (و در قرآن، يا محمد و بولاية وصيك و بولاية علىّ موجود نيست و نوشتن آن، با آيه، به جهت ظهور حديث است در اين‌كه نزول به اين طريق بوده با سهولت ترجمه). «إِنَّهُمْ ساءَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ»[٢]، يعنى: «به درستى كه ايشان، بد است آنچه پيوسته مى‌كنند از اظهار ايمان و پنهان كردن خلاف آن» (و بعد از اين، در قرآن چنين است كه: «ذلِكَ بِأَنَّهُمْ آمَنُوا ثُمَّ كَفَرُوا» (كه ترجمه آن مذكور شد و در اين حديث، چنين است كه:) «ذلِكَ بِأَنَّهُمْ آمَنُوا» برسالتك‌ «ثُمَّ كَفَرُوا» [بولاية وصيك‌]، يعنى: «اين، به سبب آن است كه ايشان به پيغمبرى تو ايمان آوردند و به ولايت وصى، تو كافر شدند. «فَطُبِعَ» (و در اين حديث است كه) [فَطَبَعَ اللَّه‌] «عَلى‌ قُلُوبِهِمْ فَهُمْ لا يَفْقَهُونَ»[٣]»، يعنى: «پس مهر زده شد (يا پس خدا مهر گذاشت) بر دل‌هاى ايشان، پس ايشان نمى‌فهمند و نمى‌دانند».

و راوى مى‌گويد كه عرض كردم: معنى‌ «لا يَفْقَهُونَ» چيست؟ فرمود كه: «مى‌فرمايد كه:

ايشان، پيغمبرى تو را تعقل نمى‌كنند».

عرض كردم: «وَ إِذا قِيلَ لَهُمْ تَعالَوْا يَسْتَغْفِرْ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ»؟ يعنى: «و چون گفته شود به ايشان كه بياييد تا فرستاده خدا از براى شما آمرزش طلبد». و حضرت فرمود: «و چون گفته شود به ايشان كه باز گرديد به سوى ولايت على عليه السلام، تا پيغمبر از براى شما طلب آمرزش كند

[١]. منافقون، ١ و ٢.

[٢]. منافقون، ٢.

[٣]. منافقون، ٣.