تجريد الكلام با تجريد الاعتقاد خواجه نصير الدين طوسى (متوفى ٦٧٢) از مهمترين كتب كلام اسلامى و نقطه عطفى در علم كلام به شمار مى‌رود. بر هيچ كتابى در فلسفه و كلام به اندازه تجريد شرح و حاشيه نوشته نشده است. از ميان شروح متعدد تجريد، سه شرح از بقيه مهمتر است: كشف المراد فى شرح تجريد الاعتقاد نوشته علامه حلى (متوفى ٧٢٦)، شرح تجريد العقايد علاء الدين قوشچى (متوفى ٨٧٩) و شوارق الالهام فى شرح تجريد الكلام نوشته مولى عبد الرزاق بن على بن حسين فياض لاهيجى (متوفى ١٠٥١ يا ١٠٧٢) شاگرد و داماد ملا صدرا. لازم به ذكر است كه فياض لاهيجى شرح ديگرى هم بر تجريد دارد بنام «مشارق الالهام» [١]. به‌هرحال قوى‌ترين شرح فلسفى تجريد، شوارق الالهام است، كه شرح امور عامه، جواهر و اعراض و ربوبيات تجريد تا اواسط علم الهى را شامل مى‌شود. شوارق الالهام را تحقيقا مى‌توان يكى از ده كتاب برتر حوزه فلسفه و كلام اسلامى دانست. اين كتاب از زمان نگارش مورد عنايت ويژه حوزه‌هاى عقلى بويژه حكيمان متعاليه بوده است. از يك‌سو كتاب درسى سطوح عالى كلام بوده و از سوى ديگر بسيارى از بزرگان حكمت متعاليه بر آن حاشيه زده‌اند. مهمترين حاشيه شوارق، حاشيه ملا اسماعيل بن سميع درب كوشكى اصفهانى (متوفى ١٢٤٣) است. از ديگر حواشى شوارق حواشى ملا على نورى، ميرزا حسن نورى، ملا محمد على نورى، ملا عبد الله مدرس زنوزى، ملا احمد بن ابراهيم اردكانى شيرازى، ملا محمد جعفر لاهيجى لنگرودى، ملا محمد حسين كرمانى، و شيخ على نورى ذكر كردنى است.

آقا على مدرس طهرانى نيز ٣٩٨ تعليقه بر شوارق نگاشته است. اين تعليقات كلا بر مقدمه و مقصد اول در امور عامه، فصل اول در وجود و عدم، فصل دوم در احكام ماهيت و فصل سوم بحث علت و معلول تا مسئله ششم در احوال علت غايى نوشته شده است.

تعليقات شوارق پس از تعليقات الاسفار و بدايع الحكم مفصل‌ترين اثر بجا مانده آقا على است و پس از بدايع، تعليقات الاسفار و رسائل سبيل الرشاد، وجود رابط، مباحث الحمل،

[١]. رجوع كنيد به الذريعة.