مجموعه مصنفات حكيم مؤسس آقا على مدرس طهرانى - زنوزى، على بن عبد الله - الصفحة ٥١٦ - ١١ - شك و تحصيل

و همچنين لازم آيد كه آنچه فصل است بحسب فرض فصل نباشد زيرا كه ذاتيات منتزعات بالذات و عرضيات منتزعات بالعرضند و معنى مركب از منتزع بالذات و منتزع بالعرض منتزع بالذات نيست پس اگر فصلى مركب از عرض عام باشد يا بايد آن فصل فصل نباشد و يا عرض عام بالذات منتزع و جنس باشد و هر يك از اين دو خلاف فرض است. [١]

[١٤] قوله «و هرگاه ذات مخصوصه ...» [٢]

و احتمال آنكه ذات مخصوصه وراى ذات موضوع باشد منافى است با وضع حمل چنانكه مخفى نيست و از اين جهت او را ذكر نفرموده‌اند. [٣]

[١٥] قوله «بر تقدير موجوديت وجود نيز ...» [٤]

بر اين تقدير هم در موجوديت ماهيت كلام است زيرا كه اتصاف مطلقا مستلزم تقدم موصوفست در ظرف اتصاف، خواه قيام صفت قيام انضمامى باشد يا انتزاعى، پس كلمه «نيز» در كلام والد علامه بملاحظه آنكه مقام جدلى است ذكر شده است، متدبر باش. [٥]

[٦- تمثيل فيه توضيح‌]

[١٦] قوله «بطلان هر دو به تفصيل تمام ذكر يافت.» [٦]

علاوه‌بر اين از جمله بديهيات است كه ما بالعرض بايد بما بالذات منتهى گردد و الّا ما بالعرض متحقق نخواهد بود. [٧]

[١١- شك و تحصيل‌]

[١٧] قوله «و مراد از اينكه وجود نفس خود ...» [٨]

[١]. م/ ٤٩.

[٢]. ٦٢/ ١.

[٣]. م/ ٤٩.

[٤]. ٦٣/ ٩.

[٥]. م/ ٥١.

[٦]. ٦٤/ ٨.

[٧]. م/ ٥١. اين تعليقه در لمعات مطبوع از قلم افتاده است.

[٨]. ٦٦/ ١٠.