اين رساله در سال ١٣١٣ هجرى قمرى در ٩٤ صفحه به خط احمد طهرانى به اهتمام فضل الله الهى [آشتيانى‌] در تهران به طريقه چاپ سنگى منتشر شده است. مرحوم الهى در آغاز چاپ سنگى نوشته است: «مخفى نماناد كه اين نسخه شريفه مباحث الحمل ... لآقاعلى المدرس اعلى الله فى العليين مقامه ... نسخه‌اى است كه تا اين زمان [كسى‌] در اين مسئله تحقيق صحيحى ننموده و تدقيق نظرى نكرده، لهذا اين داعى درصدد طبع او برآمدم و از نسخه اصل به خط شريف مصنف كه هنوز از مسودّه به مبيّضه نياورده بودند نقل نموده شد».

متأسفانه نسخه اصلى مورد اشاره بجا نمانده است. نسخه چاپ سنگى نسخه‌اى كم غلط و قابل اعتماد است. در اين نسخه چند حاشيه با امضاى ١٢ ديده مى‌شود. اين نسخه در مرداد ١٣٢٠ هجرى شمسى در چاپخانه و كتابخانه مركزى تهران افست شده است، روى جلد آن آمده است: «رسالة فى بيان اقسام الحمل للحكيم المحقق و النحرير المدقق و الخريت فى الفلسفة و الفائض بجوار ربه العلى الآقا على المدرس الزنوزى قدس سره العزيز».

شيخ آقابزرگ طهرانى در الذريعه اين رساله را چنين معرفى كرده است: «الرسالة الحملية لآقا على الحكمى ابن الآقا عبد الله المدرس الزنوزى الطهرانى المتوفى بها ١٧ ذى القعده ١٣٠٧ و مؤلف حاشية الاسفار (المذكور فى ج ٦، ص ٢٠) طبع مع بعض رسائله». [١] ظاهرا عبارت اخير الذريعه چندان دقيق نيست و اين رساله مستقلا چاپ شده است، بويژه كه تاريخ آن [١٣١٣] با تاريخ ديگر رسائل منتشره آقا على در همان ايام يعنى رسالة فى الوجود الرابط [١٣١٥] و بدايع الحكم [١٣١٤] سازگار نيست. ضمنا آنچنان كه گذشت در اعلان آخر چاپ سنگى كتاب بدايع الحكم آمده است: «... و ارجو الله ان يطبع ايضا رسالة فى مسئلة الحملية» متأسفانه اين عبارت نيز با توجه به انتشار رسالة فى مباحث الحمل يك سال قبل از آن مطابق واقع نيست، و ظاهرا يكى از تاريخهاى كتب ياد شده بايد نادرست باشد. اين احتمال نيز قابل توجه است كه از زمان كتابت تا انتشار بعضى از اين رسائل، از جمله رساله مورد بحث، بيش از يك سال به طول انجاميده باشد.

اما در انتساب اين رساله به حكيم مؤسس هيچ ترديدى نيست، اولا مرحوم فضل الله‌

[١]. الذريعة، ج ٧، ص ٩٢.