١٣١٤ باشد كه اشتباها ١٣١٥ درج شده باشد، در اين صورت اگر مراد الذريعه نيز معيت زمانى يعنى انتشار در يك سال باشد اشكالى به وى وارد نيست، هرچند خلاف ظاهر است.

به‌هرحال عليرغم اينكه از اين رساله جز همين نسخه چاپ سنگى در دست نيست استناد آن به آقا على محرز است، زيرا شيخ احمد شيرازى كاتب اين رساله فردى كاملا موثق است كه بدايع الحكم نيز به اهتمام وى منتشر شده است بعلاوه، تصريح شيخ آقابزرگ طهرانى در الذريعه كه خود اواخر حيات آقا على را درك كرده است به تنهايى كافى است.

مهمتر از همه، سياق عبارات و مفاد رساله بويژه در مقايسه با محتواى «رسالة فى مباحث الحمل» و اشتراك مفاد چندين فصل اين دو رساله حتى گاهى با عبارات واحد ترديدى در صحت انتساب اين رساله به حكيم مؤسس باقى نمى‌گذارد، به اين سه نكته مى‌بايد شهرت عظيم انتساب اين رساله به آقا على را افزود.

عنوان اين رساله توسط آقا على تعيين نشده است، شيخ احمد شيرازى در صدر نسخه خطى و شيخ آقابزرگ در الذريعة آنرا «رسالة فى الوجود الرابطى» ناميده‌اند، حال آنكه در اعلان آخر بدايع الحكم با عنوان «رسالة فى تحقيق الوجود الرابطى» خوانده شده است. ظاهرا اين عنوان برگرفته از اولين جمله رساله است، اما تأمل در مفاد رساله نشان مى‌دهد كه عنوان «رسالة فى الوجود الرابط» با مفاد رساله سازگارتر است. لذا با توجه به نكته اخير آنرا «رسالة فى الوجود الرابط» ناميديم، و الامر سهل.

اين رساله را نگارنده در سال ١٣٧٥ در فصلنامه نامه مفيد با مقدمه تحليلى، تصحيح و تحقيق منتشر كرد [١] و در اين مجال با اصلاحاتى درج خواهد شد.

نوشته آقا على با عبارت «فصل فالوجود الرابطى يطلق فى مصطلح جماهير الفلاسفة على معنيين ...» آغاز مى‌شود. اين فاء تفريع اشاره به كدام مطلب است؟ آيا اين تعليقه بلندى بر بحث وجود رابط در اسفار است؟ محتمل است. به‌هرحال اين رساله كه قطعا در زمان حيات آقا على به عنوان رساله مستقل تدوين نشده، كاملا ناظر بر مباحث وجود رابط اسفار صدر المتألهين است.

[١]. فصلنامه نامه مفيد، قم، پائيز ١٣٧٥، شماره هفتم، ص ٢٧- ٧٠.