تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٧
ابراهيم عليه السلام مىدانند.
در حالى كه تمام مفسران و دانشمندان شيعه معتقدند: آزر پدر ابراهيم عليه السلام نبود، بعضى او را پدر مادر، و بسيارى او را عموى ابراهيم دانستهاند.
قرائنى كه نظر دانشمندان شيعه را تأئيد مىكند عبارتند از:
١- در هيچ يك از منابع تاريخى اسم پدر ابراهيم عليه السلام، «آزر» شمرده نشده است، بلكه همه «تارُخ» نوشتهاند، در كتب «عهدين» نيز همين نام آمده است.
جالب اين كه: افرادى كه اصرار دارند پدر ابراهيم عليه السلام آزر بوده در اينجا به توجيهاتى دست زدهاند كه به هيچ وجه قابل قبول نيست از جمله اين كه:
اسم پدر ابراهيم عليه السلام تارخ، و لقبش آزر بوده! در حالى كه اين لقب نيز در منابع تاريخى ذكر نشده است.
و يا اين كه: آزر بتى بوده كه پدر ابراهيم عليه السلام آن را پرستش مىكرده است، در حالى كه اين احتمال با ظاهر آيه فوق كه مىگويد: پدرش آزر بود، به هيچ وجه سازگار نيست، مگر اين كه: جمله يا كلمهاى در تقدير بگيريم كه آن هم بر خلاف ظاهر است.
٢- قرآن مجيد مىفرمايد: مسلمانان حق ندارند براى مشركان استغفار كنند اگر چه بستگان و نزديكان آنها بوده باشند، سپس براى اين كه: كسى استغفار ابراهيم عليه السلام را درباره آزر دستاويز قرار ندهد، چنين مىفرمايد: وَ ما كانَ اسْتِغْفارُ إِبْراهيمَ لِا بيهِ إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَها إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْه:
«استغفار ابراهيم براى پدرش (آزر) فقط به خاطر وعدهاى بود كه به او داده بود (آنجا كه گفت: سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّي: يعنى: «به زودى براى تو استغفار خواهم كرد» «١» به اميد اين كه با اين وعده دلگرم شود و از بتپرستى برگردد) اما هنگامى