مى‌شوند، و در واقع مجمعى از زندگى را در اشكال متنوع تشكيل مى‌دهند.
اما هنگامى كه آن را خاموش كنيم، هر كدام به طرفى مى‌روند و پراكنده مى‌گردند، در مسائل معنوى و اجتماعى نيز همين گونه است، نور علم، قرآن و ايمان مايه وحدت؛ و ظلمتِ جهل و كفر و نفاق موجب پراكندگى است.
***
٣- اجل مسمّى‌ چيست؟
شك نيست كه كلمه «اجل مسمّى» و «اجلاً» در آيه، به دو معنى است و اين كه: بعضى هر دو را به يك معنى گرفته‌اند، با تكرار كلمه «اجل»، مخصوصاً با ذكر قيد «مسمّى» در دفعه دوم، به هيچ وجه سازگار نيست.
لذا مفسران درباره تفاوت اين دو، بحث‌ها كرده‌اند، اما از آنچه به قرينه ساير آيات قرآن و همچنين رواياتى كه از طريق اهل بيت عليهم السلام به ما رسيده، استفاده مى‌شود: تفاوت اين دو در آن است كه «اجل» به تنهائى به معنى عمر، وقت، و مدت غيرحتمى، و «اجل مسمّى» به معنى عمر و مدت حتمى است، و به عبارت ديگر: «اجل مسمّى» مرگ طبيعى و «اجل» مرگ زودرس است. «١»
توضيح اين كه:
بسيارى از موجودات از نظر ساختمان طبيعى و ذاتى، استعداد و قابليت بقاء، براى مدتى طولانى دارند، ولى در اثناء اين مدت، ممكن است موانعى ايجاد شود كه: آنها را از رسيدن به حد اكثر عمر طبيعى، باز دارد.
مثلًا يك چراغ نفت سوز، با توجه به مخزن نفت آن، ممكن است مثلًا