سپس براى تكميل اين بحث مى‌فرمايد: «اجل مسمى‌ در نزد خدا است» «وَ أَجَلٌ مُسَمّىً عِنْدَهُ».
و بعد مى‌گويد: شما مشركان درباره آفريننده‌اى كه انسان را از اين اصل بى‌ارزش يعنى گل آفريده و از اين مراحل حيرت انگيز و حيرت‌زا گذرانده است شك و ترديد به خود راه مى‌دهيد.
موجودات بى‌ارزشى همچون بت‌ها را در رديف او قرار داده، يا در قدرت پروردگار بر رستاخيز و زنده كردن مردگان شك و ترديد داريد، لذا مى‌فرمايد: «با اين همه ترديد مى‌كنيد» «ثُمَّ أَنْتُمْ تَمْتَرُونَ».
***
نكته‌ها:
١- آيا ظلمت از مخلوقات است؟
از آيه نخست استفاده مى‌شود: همان طور كه «نور» مخلوق خداوند است، «ظلمت» هم آفريده او است، در حالى كه معروف در ميان فلاسفه و دانشمندان علوم طبيعى اين است كه «ظلمت» چيزى جز «عدم نور» نيست، و اين را مى‌دانيم كه نام مخلوق بر معدوم نمى‌توان گذاشت.
بنابراين، چگونه آيه مورد بحث، ظلمت را جزء مخلوقات خداوند به شمار آورده است؟!
در پاسخ اين ايراد مى‌توان گفت:
اوّلًا ظلمت هميشه به معناى ظلمت مطلق نيست، بلكه ظلمت غالباً به معناى نور بسيار كم و ضعيف، در برابر نور فراوان و قوى به كار مى‌رود، مثلًا:
همه مى‌گوئيم: «شب ظلمانى» با اين كه مسلّم است: در شب، ظلمت مطلق نيست، بلكه همواره ظلمت شب، آميخته با نور كم رنگ ستارگان يا منابع ديگر