تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٣
در سومين آيه، درباره سوگندهائى كه در زمينه تحريم حلال و غير آن خورده مىشود، به طور كلّى بحث كرده و قسمها را به دو قسمت تقسيم مىكند:
نخست مىفرمايد: «خداوند شما را در برابر قسمهاى لغو مؤاخذه و مجازات نمىكند» «لايُؤاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ في أَيْمانِكُمْ».
همان طور كه در تفسير آيه ٢٢٥ سوره «بقره»- كه در آن نيز پيرامون عدم مجازات در مقابل قسمهاى لغو، بحث شده بود- گفتيم: منظور از سوگند لغو چنان كه مفسران و فقهاء گفتهاند: سوگندهائى است كه داراى هدف مشخص نيست و از روى اراده و تصميم سر نمىزند.
بلكه بدون توجه، به عنوان تكيه سخن، «وَ اللَّهِ وَ بِاللَّهِ» يا: «لا وَ اللَّهِ وَ بَلى وَ اللَّهِ» مىگويند، و يا در حال شدت هيجان يا غضب بدون اراده و تصميم گفته مىشود. «١»
بعضى گفتهاند: اگر انسان به چيزى يقين داشته باشد و بر اساس آن سوگند ياد كند، سپس معلوم شود اشتباه كرده است، آن نيز جزء قسم لغو است.
مثل اين كه: كسى بر اثر سعايت افراد سخنچين، يقين به انحراف همسر خود پيدا كند و سوگند ياد نمايد كه او را طلاق گويد، بعداً معلوم شود دروغ بوده است، اين سوگند اعتبار ندارد.
اين را نيز مىدانيم علاوه بر لزوم قصد و اراده و تصميم در سوگندهاى جدى، لازم است محتواى قسم نيز كار نامشروع و يا مكروهى نباشد.
بنابراين، اگر انسان در حال اختيار از روى اراده و تصميم سوگند ياد كند كه عمل حرام يا مكروهى را انجام دهد آن قسم نيز بىارزش است، و وفاى به آن