تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥١٩
بلكه يا منظور آيه ١١٥ سوره «نحل» است كه در آن صريحاً قسمتى از گوشتهاى حرام و مخصوصاً حيواناتى كه براى غير خدا ذبح شدهاند آمده است.
و يا منظور، بيان حكم اين گوشتها به وسيله پيامبر صلى الله عليه و آله مىباشد؛ زيرا او چيزى جز وحى الهى نمىگفت.
سپس يك مورد از حكم تحريم گوشتها را استثناء نموده، مىفرمايد: «مگر در صورتى كه مجبور شويد» «إِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ».
خواه اين اضطرار به خاطر گرفتارى در بيابان و گرسنگى شديد بوده باشد، و يا گرفتار شدن در چنگال مشركان و اجبار كردن آنها به اين موضوع.
آنگاه اضافه مىكند: «بسيارى از مردم ديگران را از روى جهل و نادانى و هوا و هوسها گمراه مىسازند» «وَ إِنَّ كَثيراً لَيُضِلُّونَ بِأَهْوائِهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ».
گر چه هواپرستى غالباً با جهل و نادانى توأم است ولى در عين حال براى تأكيد بيشتر آن دو را همراه آورده، مىگويد: (بِأَهْوائِهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ).
ضمناً از اين تعبير به خوبى استفاده مىشود: علم حقيقى هرگز با هوا پرستى و خيالبافى سازگار نيست، و آنجا كه سازگار شود جهل است نه علم!
لازم به تذكر است كه جمله بالا مىتواند اشاره به همان پندارى باشد كه در ميان مشركان عرب وجود داشت كه براى خوردن گوشتهاى حيوانات مرده چنين استدلال مىكردند:
آيا ممكن است حيواناتى را كه خودمان مىكشيم حلال بدانيم؟ اما آنچه را خداى ما كشته است حرام بشمريم؟!
بديهى است اين يك سفسطه و خيال واهى، بيش نبود؛ زيرا خداوند حيوان مرده را ذبح نكرده و سر نبريده تا با حيواناتى كه ما سر بريدهايم مقايسه شود، و