تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٤
صحنههاى مختلف برخورد پيامبر صلى الله عليه و آله با آنها نيز گواه اين حقيقت است كه اين دسته در جستجوى حق نبودند بلكه هدفشان اين بود: با بهانهجوئىها مردم را سرگرم ساخته و بذر شك و ترديد در دلها بپاشند.
***
در آيه بعد، علت لجاجت آنها را چنين توضيح داده است كه: آنها بر اثر اصرار در كجروى و تعصبهاى جاهلانه و عدم تسليم در مقابل حق، درك و ديد سالم را از دست دادهاند، و گيج و گمراه در سرگردانى به سر مىبرند، و چنين مىگويد: «ما دلها و چشمهاى آنها را وارونه و دگرگون مىنمائيم، آن چنان كه در آغاز و ابتداى دعوت ايمان نياوردند» «وَ نُقَلِّبُ أَفْئِدَتَهُمْ وَ أَبْصارَهُمْ كَما لَمْ يُؤْمِنُوا بِهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ».
در اينجا نيز اين كار به خدا نسبت داده شده است، نظير چيزى كه در آيات قبل گذشت، و اين در حقيقت عكسالعمل و نتيجه اعمال خود آنها است، و نسبت دادن آن به خدا به عنوان اين است كه او علت العلل و سرچشمه جهان هستى است، و هر خاصيتى در هر چيز است به اراده او است.
و به تعبير ديگر خداوند در لجاجت و كجروى و تعصبهاى كوركورانه اين اثر را آفريده است كه تدريجاً درك و ديد انسان را از كار مىاندازد.
و در پايان آيه مىفرمايد: «ما آنها را در حال طغيان و سركشى به حال خود