قابل توجه اين كه: در اين حديث مخصوصاً روى كلمه «لون» (رنگ) تكيه شده و امروز اين مطلب بر ما روشن است كه خود جسم هرگز ديده نمى‌شود، بلكه همواره رنگ آن ديده مى‌شود، و اگر جسمى هيچ گونه رنگ نداشته باشد هرگز ديده نخواهد شد.
در جلد اول تفسير «نمونه»، ذيل آيه ٤٦ سوره «بقره» نيز تحت عنوان «لقاء اللَّه» بحثى در اين زمينه كرده‌ايم.
***
٢- خالقيت خداوند نسبت به همه چيز
بعضى از مفسران اهل تسنن كه از نظر عقيده، تابع مذهب جبر هستند با آيه فوق كه خالقيت خدا را نسبت به همه چيز بيان مى‌كند براى مسلك جبر استدلال كرده‌اند، مى‌گويند:
اعمال و افعال ما نيز از اشياء اين جهان است؛ زيرا «شى‌ء» به هر گونه موجودى گفته مى‌شود، خواه مادى يا غير مادى، خواه ذات يا صفات، بنابراين هنگامى كه مى‌گوئيم: خداوند آفريننده همه چيز است، بايد بپذيريم كه آفريننده افعال ما نيز هست و اين جز جبر نخواهد بود.
ولى طرفداران آزادى اراده و اختيار، پاسخ روشنى براى اين گونه استدلال‌ها دارند و آن اين كه:
خالقيت خداوند حتى نسبت به افعال ما منافاتى با اختيار ما ندارد؛ زيرا افعال ما را هم مى‌توان به ما نسبت داد و هم به خدا.
اگر به خدا نسبت دهيم به خاطر آن است كه همه مقدمات آن را، او در اختيار