تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣٤
اين آيه در حقيقت به سه دسته از اين گونه افراد اشاره مىكند:
در مورد دسته نخست مىفرمايد: «چه كسى ستمكارتر است از كسانى كه بر خدا دروغ مىبندند، آيهاى را تحريف و سخنى از سخنان خدا را تغيير مىدهند»؟ «وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً».
و نسبت به دسته دوم مىگويد: اينها ستمكارترند يا «آنها كه ادعا مىكنند به من وحى نازل مىشود در حالى كه نه پيامبرند و نه وحى بر آنها نازل شده است»؟ «أَوْ قالَ أُوحِيَ إِلَيَّ وَ لَمْ يُوحَ إِلَيْهِ شَيْءٌ».
و به دسته سوم اين گونه اشاره كرده: آنها كه به عنوان انكار نبوت پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله يا به عنوان استهزاء مىگويند: «ما هم به زودى همانند اين آيات را نازل مىكنيم در حالى كه دروغ مىگويند و كمترين قدرتى بر اين كار ندارند» «وَ مَنْ قالَ سَأُنْزِلُ مِثْلَ ما أَنْزَلَ اللَّهُ».
آرى، همه اينها ستمگرند و كسى ستمكارتر از آنها نيست؛ زيرا راه حق را به روى بندگان خدا مىبندند، آنها را در بيراهه سرگردان مىسازند و با رهبرى رهبران راستين مبارزه مىكنند.
هم خود گمراهند و هم ديگران را به گمراهى مىكشانند، چه ظلمى از اين بالاتر، افرادى كه صلاحيت رهبرى ندارند ادعاى رهبرى كنند، آن هم رهبرى الهى و آسمانى!
بايد توجه داشت: گر چه آيه مربوط به مدعيان نبوت و وحى است، ولى روح آن همه كسانى را كه به دروغ ادعاى مقامى را مىكنند كه شايسته آن نيستند، شامل مىشود.
سپس مجازات دردناك اين گونه افراد را چنين بيان مىنمايد: «اگر تو اى پيامبر! اين ستمكاران را به هنگامى كه در شدائد مرگ و جان دادن فرو رفتهاند مشاهده كنى، در حالى كه فرشتگان قبض ارواح دست گشودهاند به آنها مىگويند: جان خود را خارج سازيد، خواهى ديد كه وضع آنها بسيار دردناك و