و اگر ارتفاع اين سرزمين در حال حاضر، بلندترين ارتفاع زمين‌هاى دنيا نيست هيچ گونه منافاتى با اين سخن ندارد؛ زيرا از آن روز صدها ميليون سال مى‌گذرد و تاكنون وضع نقاط روى زمين به كلّى دگرگون شده.
بعضى از كوه‌ها در اعماق اقيانوس‌ها قرار گرفته و بعضى از اعماق اقيانوس‌ها تبديل به قله كوه شده است و اين از مسلّمات علم زمين‌شناسى و جغرافياى طبيعى است.
ب- كلمه «أُمّ»- همان طور كه سابق نيز گفتيم- به معنى اصل و اساس و ابتداء و آغاز هر چيزى است.
با توجه به آنچه گفته شد، روشن مى‌شود: اگر به مكّه «أُمّ القرى‌» مى‌گويند به خاطر اين است كه اصل و آغاز پيدايش تمام خشكى‌هاى روى زمين است و بنابراين وَ مَنْ حَوْلَها: «كسانى كه پيرامون آن هستند» تمام مردم روى زمين را شامل مى‌شود.
آيات گذشته پيرامون جهانى بودن اسلام نيز اين تفسير را تأئيد مى‌كند، همچنين نامه‌هاى فراوانى كه پيامبر صلى الله عليه و آله براى زمامداران بزرگ دنيا مانند كسرى‌ و قيصر نوشت، و شرح آن در جلد دوم تفسير «نمونه»، ذيل آيه ٦٤ سوره «آل عمران» گذشت، گواه ديگرى بر اين موضوع مى‌باشد.
***
٢- ارتباط ايمان به قرآن و ايمان به آخرت
در آيه فوق مى‌خوانيم: كسانى كه ايمان به آخرت دارند، به قرآن ايمان مى‌آورند، يعنى مى‌دانند اين جهان مقدمه‌اى است براى جهان ديگر، و همانند «مزرعه»، يا «دانشگاه» و يا «تجارتخانه» است، و در هر حال، بدون يك سلسله قوانين و برنامه و آئين نامه و فرستادن انبياء، رسيدن به آن هدف عالى و آماده