تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٦٦
سپس به گوشهاى از مجازاتهاى دردناك آنها اشاره كرده، مىفرمايد:
«نوشابهاى دارند از آب داغ و سوزان به همراه عذاب دردناك در برابر پشتپازدنشان به حق و حقيقت» «لَهُمْ شَرابٌ مِنْ حَميمٍ وَ عَذابٌ أَليمٌ بِما كانُوا يَكْفُرُونَ».
آنها را از درون به وسيله آب سوزان مىسوزاند، و از برون به وسيله آتش!
نكتهاى كه بايد به آن توجه داشت اين است كه: جمله أُولئِكَ الَّذينَ أُبْسِلُوا بِما كَسَبُوا: «آنها گرفتار اعمال خويش هستند» در حقيقت به منزله دليل و علت عدم قبول غرامت، و عدم وجود ولىّ و شفيع براى آنها است.
يعنى، مجازات آنها بر اثر يك عامل خارجى نيست كه بتوان آن را به نوعى دفع كرد، بلكه از درون ذات، صفات و اعمال خود آنها سرچشمه مىگيرد، آنها اسير كارهاى زشت خويشند، به همين دليل رهائى براى آنها ممكن نيست؛ زيرا جدائى از اعمال و آثار اعمال، همچون جدائى از خويشتن است.
اما بايد توجه داشت كه اين شدت و سختى و عدم وجود راه بازگشت و شفاعت، مخصوص كسانى است كه اصرار بر كفر داشته و به آن ادامه دهند، همان طور كه از جمله «بِما كانُوا يَكْفُرُونَ» استفاده مىشود (زيرا فعل مضارع براى بيان استمرار چيزى است).
***