عذاب‌هائى از طرف بالا.
عذاب‌هائى از طرف پائين.
و مجازات اختلاف كلمه و بروز جنگ و خون‌ريزى، لذا مى‌فرمايد:
«بگو: خداوند قادر است كه مجازاتى از طرف بالا يا از طرف پائين بر شما بفرستد» «قُلْ هُوَ الْقادِرُ عَلى‌ أَنْ يَبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذاباً مِنْ فَوْقِكُمْ أَوْ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ».
«و يا اين كه شما را به صورت دسته‌هاى پراكنده به يكديگر مخلوط كند و طعم جنگ و خون‌ريزى را به بعضى به وسيله بعضى ديگر بچشاند» «أَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعاً وَ يُذيقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍ».
و در پايان آيه اضافه مى‌كند: «بنگر كه چگونه نشانه‌ها و دلائل مختلف را براى آنها بازگو مى‌كنيم شايد درك كنند و به سوى حق بازگردند» «أُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الآياتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُونَ».
***
نكته‌ها:
١- منظور از «عذاب از طرف بالا و از طرف پائين» چيست؟
در اين كه منظور از «عذاب» از طرف «بالا» و «پائين» چيست؟ در ميان مفسران گفتگو است، ولى ظاهر اين است كه: اين دو كلمه (فوق و تحت) معنى بسيار وسيعى دارند، هم طرف بالا و پائين حسى را شامل مى‌شوند.
يعنى هم مجازات‌هائى مانند صاعقه‌ها، رگبارهاى خطرناك و طوفان‌ها از طرف بالا، و هم زلزله‌ها و شكاف‌هاى ويرانگر زمينى و طغيان رودها و درياها از طرف پائين، را در بر مى‌گيرد.
و نيز عذاب‌هاى دردناكى را كه از طرف طبقه حكّام و قشرهاى بالاى