تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٠
يُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً».
همان طور كه سابقاً نيز اشاره كرديم «قاهريت» به معنى غلبه و تسلط كامل بر چيزى است به طورى كه هيچ گونه توانائى مقاومت در طرف مقابل نباشد، و به عقيده بعضى، اين كلمه معمولًا در جائى به كار برده مىشود كه طرف مقابل داراى عقل باشد، در حالى كه لفظ غلبه، هيچ يك از اين دو خصوصيت را ندارد، بلكه معنى آن كاملًا وسيع است.
«حَفَظَةً» جمع «حافظ» و در اينجا به معنى فرشتگانى است كه مأمور نگاهدارى حساب اعمال انسانها هستند، همان طور كه در سوره «انفطار»، آيات ١٠ تا ١٣ مىخوانيم: إِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظينَ* كِراماً كاتِبينَ* يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ: «مراقبان و حافظانى بر شما گمارده شده* آنها نويسندگان بزرگوارى هستند* كه از هر كار شما آگاهند».
بعضى از مفسران، معتقدند: آنها حافظ اعمال انسان نيستند، بلكه مأموريت آنها حفظ خود انسان از حوادث و بلاها تا رسيدن اجل معين مىباشند، و جمله «حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ» را كه بعد از «حَفَظَةً» ذكر شده، قرينه آن مىدانند، و آيه ١١ سوره «رعد» را نيز ممكن است، گواه بر اين سخن گرفت. «١»
ولى دقت در مجموع آيه مورد بحث، نشان مىدهد: منظور از حفظ در اينجا همان حفظ اعمال است و در مورد فرشتگانى كه مأمور حفظ انسانها هستند، به خواست خدا در تفسير سوره «رعد» بحث خواهيم كرد.
سپس مىفرمايد: «نگاهدارى اين حساب تا لحظهاى است كه مرگ شما فرا رسد و در اين هنگام فرستادگان ما كه مأمور قبض ارواحند روح او را مىگيرند» «حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا». «٢»