خاصى كه قابل پيش‌بينى نبوده، به عنوان عكس‌العمل انجام مى‌گردد به فهم و شعور شبيه‌تر است تا به غريزه.
هم امروز، بسيارى از حيوانات را براى مقاصد قابل توجهى تربيت مى‌كنند، سگ‌هاى پليس براى گرفتن جنايتكاران، كبوترها براى رساندن نامه‌ها، و بعضى از حيوانات براى خريد جنس از مغازه‌ها، و حيوانات شكارى براى شكار كردن، آموزش مى‌بينند، و وظائف سنگين خود را با دقت عجيبى انجام مى‌دهند، (امروز حتى براى بعضى از حيوانات رسماً مدرسه افتتاح كرده‌اند!).
از همه اينها گذشته، در آيات متعددى از قرآن، مطالبى ديده مى‌شود كه دليل قابل ملاحظه‌اى براى فهم و شعور بعضى از حيوانات محسوب مى‌شود.
داستان فرار كردن مورچگان از برابر لشگر سليمان عليه السلام، و داستان آمدن هدهد به منطقه «سبا و يمن» و آوردن خبرهاى هيجان‌انگيز براى سليمان شاهد اين مدعا است.
در روايات اسلامى نيز احاديث متعددى در زمينه رستاخيز حيوانات ديده مى‌شود، از جمله:
از «ابوذر» نقل شده: ما خدمت پيامبر صلى الله عليه و آله بوديم، در پيش روى ما دو بز به يكديگر شاخ زدند، پيغمبر صلى الله عليه و آله فرمود: مى‌دانيد چرا اينها به يكديگر شاخ زدند؟
حاضران عرض كردند: نه.
پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: ولى خدا مى‌داند چرا؟ و به زودى در ميان آنها داورى خواهد كرد. «١»