تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٤
أَظْلَمَ: «چه كسى ستمكارتر است» شروع شده است. «١»
گر چه بسيارى از اين آيات درباره شرك و بتپرستى و انكار آيات الهى سخن مىگويد، يعنى ناظر به اصل توحيد است، ولى بعضى از آنها نيز درباره مسائل ديگر مىباشد مانند: وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ مَنَعَ مَساجِدَ اللَّهِ أَنْ يُذْكَرَ فيهَا اسْمُهُ: «چه كسى ستمكارتر است از آنهائى كه مانع ذكر نام خدا در مساجد شوند»؟ «٢»
و در مورد ديگر مىخوانيم: وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهادَةً عِنْدَهُ مِنَ اللَّهِ: «چه كسى ستمكارتر است از آنها كه كتمان شهادت مىكنند»؟ «٣»
در اينجا اين سؤال پيش مىآيد: چگونه ممكن است هر يك از اين طوائف ستمكارترين مردم باشند؟ در صورتى كه «ظالمترين» تنها بر يك طائفه از آنها صدق مىكند.
در پاسخ مىتوان گفت: همه اين امور در حقيقت از يك جا ريشه مىگيرد و آن مسأله شرك و كفر و عناد است؛ زيرا منع مردم از ذكر خدا در مساجد و سعى و كوشش در ويران ساختن آنها نشانه كفر و شرك است.
همچنين كتمان شهادت كه ظاهراً منظور از آن كتمان شهادت بر حقايقى است كه موجب سرگردانى مردم در وادى كفر مىشود از چهرههاى گوناگون شرك و انكار خداوند يگانه است.
***
در آيه بعد، پيرامون سرنوشت مشركان در رستاخيز بحث مىشود، تا روشن گردد: آنها با اتكاء به مخلوقات ضعيفى همچون بتها نه آرامشى براى خود در اين جهان فراهم ساختند و نه در جهان ديگر و مىگويد: