تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٨
مخالفت و لجاجت و سرسختى آنها نگران نباش! زيرا «جمعى از پيامبران پيش از تو را نيز به باد استهزاء و مسخره گرفتند اما سرانجام آنچه را، مسخره مىكردند، دامانشان را گرفت و عذاب الهى بر آنها نازل شد» «وَ لَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِنْ قَبْلِكَ فَحاقَ بِالَّذينَ سَخِرُوا مِنْهُمْ ما كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ».
در حقيقت اين آيه هم مايه تسلّى خاطرى است براى پيامبر صلى الله عليه و آله، كه در راه خود كمترين تزلزلى در ارادهاش واقع نشود، و هم تهديدى است براى مخالفان لجوج كه به عواقب شوم و دردناك كار خود بينديشند. «١»
***
قرآن در اينجا براى بيدار ساختن اين افراد لجوج و خود خواه از راه ديگرى وارد شده و به پيامبر دستور مىدهد: به آنها سفارش كند، در زمين به سير و سياحت بپردازند و عواقب كسانى كه حقايق را تكذيب كردند با چشم خود ببينند، شايد بيدار شوند، مىفرمايد: «بگو: بر روى زمين گردش كنيد، آنگاه بنگريد سرانجام كسانى كه آيات الهى را تكذيب كردند چه شد»؟ «قُلْ سيرُوا فِي الأَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُكَذِّبينَ».
شك نيست كه مشاهده آثار گذشتگان و اقوامى كه بر اثر پشت پا زدن به حقايق راه فنا و نابودى را پيمودند، تأثيرش بسيار بيشتر از مطالعه تاريخ آنها در كتابها است؛ زيرا اين، آثار حقيقت را محسوس و قابل لمس مىسازد.
شايد به خاطر همين است كه جمله انْظُرُوا: «نگاه كنيد» را به كار برده نه تَفَكَّرُوا: «بينديشيد».