اجعَلُوا لِأَنفُسِكُم حَظّا مِنَ الدُّنيَا بِإِعطَائِهَا مَا تَشتَهِى مِنَ الحَلَالِ وَ مَا لَا يَثلِمُ المُرُوَّةَ وَ لَا سَرَفَ فِيهِ ، وَ استَعِينُوا بِذَلِكَ عَلَى أُمُورِ الدِّينِ . [١] براى نفْستان ، چيزهاى حلالى را كه ميل دارد ، تا جايى كه زيان به شئون اجتماعى نرساند و اسراف هم نباشد ، فراهم كنيد تا سهمى از دنيا داشته باشد و [ بتوانيد ] از آن براى امور دينى خود ، كمك بگيريد. ب ـ خواسته ها و لذّت هايى كه مورد تأييد حكم شرع و عقل نيستند. واژه «شهوات» در آيه ٥٩ سوره مريم «وَ اتَّبَعُواْ الشَّهَوَ تِ» ، اشاره به تمايلات و خواهش هايى است كه مورد تأييد شرع نيستند. شهوت ، در روايات و در اخلاق ، بيشتر به معناى دوم ، يعنى خواهش هاى نفسانى و امورى كه مورد تأييد شرع و عقل نيستند ، به كار مى رود. على عليه السلام در اين باره مى فرمايد : الشَّهَوَاتُ آفَاتٌ . [٢] ا لشَّهوَةُ أَضَرُّ الأَعدَاءِ . [٣] ا لشَّهَوَاتُ مَصَائِدُ الشَّيطَانِ . [٤] از اين رو ، در روايات از پيروى كردن از شهوت ، نهى شده است . [٥] شهوت ، در واقع ، نقطه مقابل عقل است و چيزى است كه انسان را به بدى ها دعوت مى كند.

٢ . هوا

يكى از مفاهيم مرتبط با انگيزه هاى درونى ، مفهوم هوا است. هوا ، به معناى متمايل شدن به امور و خواهش هاى نفسانى است كه معمولاً نتيجه آن ، سقوط و نابودى

[١] تحف العقول ، ص ٤٨٢ .[٢] غرر الحكم ، ح ٤٩ .[٣] همان ، ح ٨٢١ .[٤] همان ، ح ٢١٢١ .[٥] امام على عليه السلام : «أمنع نفسك من الشهواةِ ، تسلِمْ من الآفات» (همان ، ح ٢٤٤٠) ، «اهجروا الشهواتِ فإنّها تقودكم إلى ركوب الذنوب و التهجُّم على السيّئات» (همان ، ح ٢٥٠٥) » و «إيّاكم و غلبةِ الشهواتِ على قلوبكم ، فإنَّ بلايتَها ملكةٌ و نهايتها هلكةٌ» (همان ، ح ٢٧٤٦) .