طبق روش پژوهشىِ غالب در اين گونه مسائل ، روش ما در اين تحقيق ، تلفيقى از دو روش تحليلى و توصيفى است . تلاش بر آن است تا با مطالعه و بازنگرى متون و منابع دينى و نظريه هاى انديشمندان مسلمان در فهم و تبيين مبانى دينىِ «تنظيم رفتار» ، ضمن توصيف و جمع بندى آيات و روايات ، به تبيين كاركرد دين در اين زمينه پرداخته شود . بنا بر اين ، در توصيف و توضيح مبانى دينىِ «تنظيم رفتار» ، اين پژوهش ، وامدار ديدگاه هاى دين پژوهان ، فقيهان و مفسّران شيعى است كه در باره آيات و روايات مربوط به : جايگاه و اهمّيت عمل در زندگى انسان ، چيستى و ماهيت نفس ، و نيز عقل و جهل و نقش اين دو در رفتار انسان ، نظر داده اند . علاوه بر اين ، براى ساماندهى يك الگوى دينى ، مفهوم سازى لازم است . بدين منظور ، آموزه هايى همچون : تقوا ، محبّت ، شكر ، عبرت ، حزم ، خوف ، رجا و حيا را ـ كه ارتباط نزديك با بحث ما دارند ـ بررسى خواهيم كرد . اين مرحله ، مرحله مفهوم شناسى است . با مفهوم شناسى ، تفاوت ها و شباهت ها مشخص مى شوند . در مرحله بعد ، تلاش بر آن است كه رابطه مفاهيم با همديگر و سرانجام با مبحث «تنظيم رفتار» تبيين شود . بالطبع در اين جا رهيافت ما به مسئله ، تبيينى خواهد بود . تبيين ديدگاه دين و تعاليم اسلامى در زمينه مسائل و موضوعات جديد ، از وظايف جدّى پژوهشگران مسلمان است آنان بايد رويكرد دين را در قبال مقولات جديد ، از منابع دينى استخراج نمايند و در اختيار والدين ، مربّيان و نهادهاى آموزشى قرار دهند . در اين پژوهش براى تبيين ديدگاه اسلام در زمينه تنظيم رفتار ، از «نظام پردازشگرى آيات و احاديث» بهره خواهيم برد . نظام پردازشگرى ، اصطلاحى است كه ما در اين تحقيق براى بررسى رابطه ها و نسبت هاى ميان مفاهيم و نظام مندسازى آموزه هاى اخلاقى در زمينه تنظيم رفتار ، به كار مى بريم . مطالعات ما در اين رويكرد ، بر پرسش هايى از قبيل : چگونگى تأثير عواطف ، نيازها و انگيزه ها بر افكار و رفتار ، استوارند . همچنين در مورد نقش تقوا و عقل در پيشگيرى و تنظيم رفتار ، بحث خواهيم كرد .