در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢١٤
اين تعابير ، نشان دهنده اهمّيت شكر در نظام معرفتى اسلام اند و به صراحت ، دلالت بر وجوب آن دارند .
موارد شكر
اهمّيت شكر در همه صحنه هاى زندگى ما نمايان است. شكر نه تنها در مورد رزق و روزى ، بلكه در سلامت ، كار ، رفاه و آسايش زندگى ، فرزندان ، خانواده ، دوستان خوب ، امكانات و حتى مسائل و گرفتارى هايى كه در زندگى براى ما پيش مى آيند ، كاربرد دارد. جامع ترين مفهومى كه در آموزه هاى دينى ، در باره متعلّق شكر به كار رفته ، واژه «نعمت» است كه در لغت ، به معناى روزى ، مال ، راحتى ، آسايش و هر حالتى است كه انسان از آن لذت ببرد . [١] بايد توجّه داشت كه نعمت با مال ، يكسان نيست. مفهوم نعمت تا حدّ زيادى در ارتباط با تلقى و نگرش افراد از پديده ها ، رويدادها و امور زندگى معنا مى شود. مردم از نظر شيوه تعبير و تفسير ، با هم تفاوت دارند. بدين خاطر ، آنها وقتى يك رويداد يكسان را درك و تعبير و تفسير مى كنند ، برخى آن را «نعمت» و برخى «نقمت» مى پندارند. افرادى كه داراى توانايى شناختى و گرايش مذهبى بالايى هستند ، به خلاف افرادى كه توانايى شناختى و گرايش مذهبى بالايى ندارند ، مى توانند فورا جنبه نعمت بودن پديده ها و رويدادها را تشخيص دهند و بهتر از عهده اطلاعات ناهماهنگ در تعبير و تفسير پديده ها و رويدادها بر آيند. از اين منظر ، بلايا و گرفتارى ها نيز نعمت محسوب مى شوند و شكر مخصوص خود را مى طلبند. در برخى روايات ، اين گونه تعبير شده است كه : مَا مِنْ بَلِيَّةٍ إِلَا وَ للّه ِِ فِيهَا نِعْمَةٌ تُحِيطُ بِهَا . [٢] هيچ گرفتارى اى نيست ، مگر اين كه در آن ، نعمتى نهفته است . از اين رو ، مى فرمايد :
[١] فرهنگ لاروس ، ج ٢ ، ص ٢٠٦١.[٢] تحف العقول ، ص ٤٨٩ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٨ ، ص ٣٧٤.