خشم ، ترس ، اندوه ، شادى ، تعجّب ، دل تنگى و كينه و حسادت ، همه جزء هيجان ها به حساب مى آيند ؛ امّا براى تعريف كردن هيجان به عنوان يك مفهوم جامع و مشترك كه شامل همه اين موارد شود ، مشكلات فراوانى وجود دارد . با مرورى بر منابع انگيزش و هيجان ، مى بينيم كه تعريف هاى متعدّد و متفاوتى از اين مفهوم ، ارائه شده است . شايد به علّت پيچيده بودن هيجان ها ، تعريف هاى گوناگونى از سوى مؤلّفان پيشنهاد شده است . در كوشش براى رسيدن به يك تعريف جامع و مورد وفاق ، [١] پل كلين جينا [٢] و آن كلين جينا ، [٣] تعريف هاى پيشنهاد شده را مورد بررسى قرار داده و با استفاده از عناصر كليدى تشكيل دهنده تعريف هاى موجود ، تعريفى را پيشنهاد كرده اند . طبق اين تعريف ، هيجان در نتيجه تعامل بين عوامل ذهنى [٤] ، عوامل محيطى و فرآيندهاى عصبى ـ هورمونى رُخ مى دهد . اين دو دانشمند ، در توصيف هيجان ، سه ويژگى زير را برشمرده اند : الف ـ هيجان ، سبب به وجود آمدن تجارب عاطفى يا انفعالى [٥] (از قبيل خوشايند و ناخوشايند) مى شود . ب ـ فرد را در به وجود آوردن تبيين هاى شناختى تحريك مى كند (مثلاً علّت هيجان را به خودش يا به محيط نسبت مى دهد) . ج ـ سبب به وجود آمدن پاسخ هاى فورى و درونىِ گوناگون (از قبيل افزايش ضربان قلب) مى شود . [٦]

[١] . Consensual Definition.[٢] . Klenginna, p.[٣] . Klenginna, o.[٤] . Subjective.[٥] . Affective.[٦] . انگيزش و هيجان ، ص ١٥٠ و ١٥١ .