تقواپيشگان ، كم خرج و كم زحمت ترين مردم دنيايند و كمك كارترين آنان به تو. چون تذكّرشان دهى ، يارى ات مى دهند و چون فراموش كنى ، به يادت مى آورند. پيوسته ، سخن از امر خدا مى گويند و همواره امر خدا را به پا مى دارند. براى دوستى خدا ، از هر دوستى و محبّتى دل كنده اند و به خاطر طاعت پادشاه خويش ، از دنيا گريخته اند و از صميم دل ، به خداوند و دوستى و محبّت او ، رو كرده اند و دانسته اند كه منظور اصلى ، هموست ؛ چون شأن و مرتبى عظيم دارد. از اين حديث ، به خوبى دانسته مى شود كه دوستى و محبّت خدا ، محور و ملاك تنظيم رفتار اجتماعى است و تقواى عاقلانه مى تواند در اين زمينه نيز نقشى يگانه داشته باشد .

تنظيم نيازها و انگيزه ها

در زندگى روز مرّه ، هر كسى به دنبال كارى مى رود و هدف خاصّى را تعقيب مى كند. آن چه ما مى بينيم ، فقط رفتارهاى بيرونىِ افراد است ؛ اما عاملى كه آنها را به تلاش و كوشش وا مى دارد ، قابل مشاهده نيست. بخش قابل توجّهى از مباحث اخلاقى و فلسفى و نيز تحقيقات روان شناسان ، به اين موضوع اختصاص يافته است تا نشان دهد كه چه عاملى افراد را به فعّاليت ها و رفتارهاى مختلف وا مى دارد. در روان شناسى ، براى اشاره به اين موضوع ، واژه «انگيزه» يا «انگيزش» به كار مى رود. هدف اصلى در بحث انگيزه ، پاسخ دادن به اين سؤال است كه: چرا انسان در موقعيت هاى مختلف ، به رفتارهاى متفاوت اقدام مى كند؟ انگيزه ، مفهومى است انتزاعى براى اشاره به حالت درونىِ فرد كه ما آن را نمى بينيم ، بلكه از گرايش و نمودهاى بيرونى رفتار ، به آن پى مى بريم. در سطح عميق تر ، انگيزه ها متأثّر از نيازها هستند. بنا بر اين ، رفتار انسان را به بهترين نحو مى توان به منزله بازتابى از نيازها دانست. اگر نيازها و انگيزه ها تأثيرى چنين وسيع بر افكار و اعمال افراد داشته باشند ، تنظيم نيازها و انگيزه ها ، بسيار مهم به نظر مى رسد. حتّى مى توان استدلال كرد كه تنظيم رفتار ، در حقيقت به تنظيم نيازها و انگيزه ها بر مى گردد.