در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٣٢٥
اريك فروم ، معتقد است كه شخص ، ابتدا بايد خود را بپذيرد و وجود خود را ارزشمند بداند تا بتواند ديگران را بپذيرد و رفتار مسالمت آميزى با آنان داشته باشد . ادّعاى فروم ، به طور تلويحى ، حاكى از آن است كه فردِ داراى حرمت خودِ بالا ، بهتر مى تواند ديگران را دوست بدارد و به تبعِ آن ، رفتار مسالمت آميزى از خود نشان دهد . [١] با چنين برداشتى ، حسّ ارزشمند بودن ، هم در بُعد فردى و هم در بُعد اجتماعى ، از اهمّيت ويژه اى برخوردار است . تحقيقات تجربى نشان مى دهد افرادى كه براى خود ارزش قائل اند و حرمت خودِ بالايى دارند ، كمتر به رفتارهاى ضدّ اجتماعى متوسّل مى شوند . [٢] اين نشان مى دهد كه اگر هنجارهاى اخلاقى به نحو مؤثّرى در وجود فرد ، درونى شده باشد و فرد ، ارزش و منزلتى براى خود قائل باشد ، به آسانى مرتكب رفتار بزهكارانه نمى شود . بنا بر اين ، حسّ ارزشمند بودن و تقويت هنجارهاى اخلاقى در جامعه ، مى تواند تا حدّ فراوانى ، مشكلات زندگى افراد را حل نموده ، نظم اخلاقى را در جامعه نهادينه كند . فرنچ و وارگو ، «حسّ ارزشمندى» و «حرمت خود» را سپرى فرهنگى مى دانند و معتقدند جامعه اى كه افرادش حرمت خود و حسّ خودْارزش بخشى بالايى دارند ، به آسانى تحت تأثير تهاجم فرهنگى قرار نمى گيرند و اين امر ، شكوفايى استعدادهاى نهفته ، خلّاقيت و پيشرفت هاى فرهنگى ، اقتصادى و اجتماعى ، و نيز استقلال و خودباورى اجتماعى را به دنبال دارد . برعكس ، جامعه اى كه افراد آن از حرمت خودِ پايين [٣] برخوردارند و براى خود ، ارزش و منزلتى قائل نيستند ، با ديگران راحت تر هم رنگ مى شوند و از آنها پيروى مى كنند . بنا بر اين ، در باره جوانان ، اين موضوع براى پذيرش و عدم پذيرش فرهنگ بيگانه اهمّيت دارد . اگر جوانان ، حرمت خودِ بالايى داشته باشند و براى خود ارزش قائل باشند ، به راحتى در مقابل هجوم فرهنگ
[١] . همان ، ص ١٧ و ١٨ .[٢] . ر.ك : جامعه شناسى انحرافات اجتماعى ، فصل سوم .[٣] . Low self - esteem.