در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٤٣

پاداش هاى تأخيرى ، در صورتى افزايش مى يابد كه كودك باور كند جايزه به تأخير افتاده را واقعا به دست خواهد آورد . [١] همچنين محققان دريافتند كه قرار دادن اشياى مورد علاقه و جايزه ها در مقابل كودكان ، تأخير را براى آنها آسان تر نمى كند ؛ بلكه احتمال تأخير را كمتر مى كند. به نظر مى رسد تأخير ارضا ، هنگامى افزايش مى يابد كه كودكان با تكنيك هاى حواس پرتى ، توجه خود را از پاداش ها به سوى چيزهاى ديگر معطوف كنند (ميشل ، ابسن ، وزايس [٢] ١٩٧٣ م) . ميشل در پژوهش ديگرى ، (١٩٧٤ م ) تأثير بازنمايى ذهنى پاداش را بر توانايى تأخير ارضا مورد مطالعه قرار داد. از كودكان خواسته شد تا بين پاداش كوچك فورى و پاداش بزرگ تر ولى ديرتر ، يكى را انتخاب كنند. ميشل و همكارانش ، موقعيتى ايجاد كردند كه در دوره تأخير ، ابتدا پاداش باتأخير و سپس پاداش فورى ارائه گردد . در مرحله دوم ، هر دو پاداش را با هم به كودكان ، نشان دادند و در مرحله سوم ، هيچ كدام از آنها را به كودكان ، نشان ندادند . نتايج ، نشان داد كه زمان انتظار ، وقتى طولانى است كه هيچ كدام از پاداش ها نشان داده نشوند و وقتى كوتاه است كه هر دو پاداش ، در معرض ديد آزموده قرار گرفته باشد. توانايى تأخير ، به فرد امكان مى دهد كه براى دستيابى به اهداف دراز مدّت خويش ، از ارضاى فورى چشمپوشى كند. [٣] مفهوم ديگرى كه روان شناسان از آن براى تبيين نقش «من» در پيشگيرى و اصلاح رفتار نابه هنجار بهره برده اند ، اصل «توان بازدارى» [٤] است. توان بازدارى ، به حالتى گفته مى شود كه فرد ، برخى از خواسته هاى خود را كه با ارزش ها و هنجارهاى فردى و اجتماعى سازگارى ندارد ، براى مدّتى به تعويق اندازد و يا براى هميشه فراموش كند. چنان كه از اين تعريف استفاده مى شود ، بازدارى از نظر معنايى ، وسيع تر از