تقوا نقشى مهم در تنظيم و هدايت رفتار اقتصادى انسان دارد ؛ زيرا تصميم به انجام دادن كار ، انتخاب شُغل ، نوع كالاى توليد شده و چگونگى مصرف آن ، همگى تحت تأثير مستقيم نظام ارزشى فرد هستند.

الف ـ تصحيح انگيزه توليد و كسب درآمد

از ديدگاه فيلسوفان اقتصادى غرب ـ مانند: جرمى بنتام ، هابز ، ويليام جونز و آدام اسميت ـ هدف نهايى انسان ، دستيابى به لذّت فردى است و از آن جا كه لذت ، به عنوان هدف نهايى ، ارزش ذاتى دارد ، اهداف ميانى بايد در راستاى تحقُّق اين هدف تعيين شوند. از اين رو ، آنان هدف توليد كننده را دستيابى به حدّاكثر سود و درآمد در نظر مى گيرند. [١] اما در نظام معرفتى اسلام ، حاكميت لذّت طلبى بر توليد و رفتار اقتصادى ، به شدّت مورد نكوهش قرار گرفته و كسب رضايت الهى ، هدف اصيل در كنش اقتصادى انسان لحاظ شده است. سيره عملى معصومان نيز خود گوياى اين حقيقت است. رضايت خداوند ، انگيزه نيرومندى است كه على عليه السلام را در گرماى طاقت فرساى روز ، به تلاش اقتصادى وا مى دارد ، در حالى كه هيچ نياز شخصى اى به محصول آن ندارد. اگر بخواهيم متناسب با اين هدف نهايى ، هدف ميانى اى را نيز

[١] ر.ك : درآمدى به مبانى اقتصاد خُرد با نگرش اسلامى ، ص ٦٤ و ٨١ .