اينان اگر قليلى را صرف خيرات كنند ، نزد خداى متعال ، كثير است و نوعى سرمايه گذارى معنوى محسوب مى شود. از آنچه بيان شد ، به اين نتيجه مى رسيم كه تقواى مبتنى بر خِرد و تعقّل ،نقشى اساسى مى تواند در تنظيم و كنترل همه رفتارهاى انسان داشته داشته باشد.

تقوا و تنظيم هيجان ها

سامان دادن به هيجان ها ، [١] از ديگر كاركردهاى «تقوا» در اخلاق اسلامى است . پيش از طرح اين بحث ، ابتدا لازم است توضيحى در باره تعريف ، پيشينه ، اهمّيت و رابطه هيجان با رفتار ، ارائه شود .

جايگاه و پيشينه هيجان در روان شناسى

پيشينه بحث در باره هيجان به زمان هاى بسيار دور برمى گردد . با اين وجود ، تحقيقات سازمان يافته در اين خصوص ، از قدمت چندانى برخوردار نيست . با نگاهى گذرا به تاريخچه روان شناسى ، به اين نتيجه مى رسيم كه تحقيقات روان شناختى ، از دهه هاى ميانى قرن بيستم ، جهش هاى عمده اى داشته كه توجّه خاص به هيجانات ، از آن جمله است . از حدود سال هاى ١٩٨٠ م ، هيجانات به عنوان يكى از محورهاى اساسى در پژوهش هاى مربوط به انگيزش ، تعاملات اجتماعى ، سلامت روانى و خودْتنظيمىِ رفتارى ، قرار گرفته است . در چارچوب نظريّات سنّتى گذشته ، هيجانات ، بيشتر به عنوان عامل اختلال در رفتار سازشى محسوب مى شدند و تأكيد بر آن ، بيشتر به همين لحاظ بود . رويكردهاى كلاسيك نيز بيشتر ، از زاويه عوامل زيستى به هيجانات مى پرداختند . ولى از دهه ١٩٨٠ به بعد ، نگرش نسبت به هيجانات ، تغييرى اساسى يافته است . در حال حاضر ، با آن كه نقش برانگيختگى هاى هيجانى در ايجاد اختلال هاى رفتارى ، همچنان مورد نظر است ؛ ولى فراتر از آن ، هيجانات به عنوان عناصر اساسى رفتار به هنجار نيز محسوب مى گردند .

[١] . emotions.