در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢٧٤
وَمَلَاحَةٌ . وَ مَن دَعَاه فَأَجَابَهُ وَ صَدَّقَهُ فِى الإِجابَةِ قَرَّبَهُ ، فَقَبِلَ قَلبَهُ ، فَوُجِدَ لَهُ فِى القُلُوبِ وُدَّهُ وَ هُوَ المَحَبَّةُ . [١] من ، معناى اين جمله را كه «به زودى [ خداى ]رحمان ، براى آنان محبّتى [ در دل ها ] قرار خواهد داد » را از رسول خدا پرسيدم . ايشان فرمود : «اى على! محبّتى است كه خداوند در سينه هاى مؤمنان و ملائكه مقرّب ، قرار داده است . اى على! خداوند متعال به مؤمن ، سه چيز داده است : مهر و محبّت ، جذّابيت ، و شُكوه در نزد صالحان . پس كسى كه خداوند ، او را براى خود برگزيند ، نفسش پذيرا مى گردد و شيرينى و جذابيت در او پديد مى آيد . نيز كسى را كه بخواند و او اجابت كند و در اين اجابت ، راستى نشان دهد ، او را مقرّب مى سازد . پس قلبش را مى پذيرد و در دل ها دوستى او ـ كه همان محبّت است ـ ، پديدار مى شود . كعب مى گويد : در تورات خواندم كه هيچ محبّتى نيست ، مگر آن كه آغازش از خداوند متعال است . سپس قرآن را خواندم و به اين آيه برخوردم كه : «إِنَّ الَّذِينَ ءَامَنُواْ وَ عَمِلُواْ الصَّالِحَاتِ سَيَجْعَلُ لَهُمُ الرَّحْمَانُ وُدّا . [٢] هر كه ايمان آورد و كارهاى شايسته انجام دهد ، [ خداوند ] رحمان ، به زودى براى آنان ، محبّتى [ در دل ها ] قرار خواهد داد » . براى تأييد اين گفته، باز هم مى توان شواهدى ارائه كرد. براى مثال، رسول خدا مى فرمايد: إِذَا أَحَبَّ اللّه ُ عَبْداً مِنْ أُمَّتِى قَذَفَ فِى قُلُوبِ أَصْفِيَائِهِ وَ أَرْوَاحِ مَلَائِكَتِهِ وَ سُكَّانِ عَرْشِهِ مَحَبَّتَهُ لِيُحِبُّوهُ، فَذَلِكَ الْمُحِبُّ حَقّاً، طُوبَى لَهُ ثُمَّ طُوبَى لَهُ، وَ لَهُ عِنْدَ اللّه ِ شَفَاعَةٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ . [٣] هر گاه خداوند ، بنده اى از امّتم را دوست بدارد ، محبّتش را در دل هاى
[١] الميزان فى تفسير القرآن ، ج ١٤ ، ص ١١٦ ؛ دوستى در قرآن و حديث ، ص ٧٨ .[٢] مريم ، آيه ٩٦ .[٣] مصباح الشريعة ، ص ١٩٣ ؛ جامع السعادات ، ج ٣ ، ص ١٢٤ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٠ ، ص ٢٤ .