... أُولِى الأَبْصَارِ وَ الأَسْمَاعِ وَ الْعَافِيَةِ وَ الْمَتَاعِ، هَلْ مِنْ مَنَاصٍ أَوْ خَلَاصٍ أَوْ مَعَاذٍ أَوْ مَلَاذٍ أَوْ فِرَارٍ أَوْ مَحَارٍ أَمْ لَا؟ فَأَنّى تُؤْفَكُونَ أَمْ أَيْنَ تُصْرَفُونَ أَمْ بِمَا ذَا تَغْتَرُّونَ؟ وَ إِنَّمَا حَظُّ أَحَدِكُمْ مِنَ الأَرْضِ ذَاتِ الطُّوْلِ وَ الْعَرْضِ قِيدُ قَدِّهِ مُتَعَفِّراً عَلَى خَدِّهِ، الآنَ عِبَادَ اللّه ِ وَ الْخِنَاقُ مُهْمَلٌ وَ الرُّوحُ مُرْسَلٌ فِى فَيْنَةِ الإِرْشَاد . [١] دارندگان چشم هاى بينا و گوش هاى شنوا و سلامت و كالاى دنيا! آيا گريزگاهى ، رهايى اى ، جاى امنى ، پناهگاهى ، جاى فرارى و يا بازگشتى براى جبران وجود دارد ، يا نه ؟ «پس كى باز مى گرديد؟» ، يا به كدام سو مى رويد؟ و به چه چيز ، مغرور مى شويد ، در حالى كه بهره هر كدامتان از زمين ، به اندازه طول و عرض قامت شماست ، آن گونه كه خاك آلود بر آن خفته باشد ؟ اى بندگان خدا! از پيامدهاى رفتار گنهكاران ، عبرت بگيريد و از هم اكنون به اعمال نيكو بپردازيد ، تا ريسمان هاى مرگ بر گلوى شما سخت نشده و تا در حالتى قرار داريد كه مى توانيد اعمال شايسته انجام دهيد.

همه پيشينيان

فقط مستكبران و گنهكاران ، مايه عبرت نيستند ؛ بلكه ديگران نيز از جهات ديگر ، مايه عبرت اند . امام على عليه السلام به طور عام مى فرمايد : إِنَّ لِلبَاقِينَ بِالمَاضِينَ مُعتَبَرا . [٢] به درستى كه براى بازماندگان ، در [ احوال ] گذشتگان ، جاى عبرت است . يعنى همه بايد بدانند كه دنيا چنان كه به پيشينيان وفا نكرده و هر گروهى از ايشان را در اندك فرصتى ، مستأصل و منقرض كرده و بجز نامى از ايشان باقى نگذاشته است ، با آنها نيز چنين خواهد كرد . پس حريص بر دنيا نباشند و به اصلاح و تهذيب رفتار خود بپردازند.

[١] . «فَاعْتَبِرُواْ يَـأُوْلِى الْأَبْصَـرِ » (حشر ، آيه ٢ ).[٢] . نهج البلاغة ، خطبه ١٨٢ ؛ مصباح الشريعة ، ص ٢٠٥ ؛ بحار الأنوار ، ج ٣٤ ، ص ١٣٦ .[٣] . نهج البلاغة ، خطبه ١٨٢ ؛ بحار الأنوار ، ج ٣٤ ، ص ١٦٢ .[٤] . نهج البلاغة ، خطبه ١٦١ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٧ ، ص ٣٤٣٨ .[٥] . نهج البلاغة ، خطبه ٨٣ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ١٠٣ .[٦] . نهج البلاغة ، خطبه ٨٣ .[٧] . غرر الحكم ، ح ٣٤٢٥ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٧ ، ص ٣٤٤٠ .