با توجّه به اين كه در اين مجموعه از «اصل گذار» به عنوان يك راهبرد مهم در تنظيم رفتار ياد شد ، اكنون جا دارد براى تكميل بحث ، به بررسى «موضوع گذر» بپردازيم و ببينيم آدمى در چه زمينه هايى قادر است به «فرا رَوى» و «تفكر» بپردازد و از زشتى به زيبايى و از بدى به خوبى گذر كند . موضوع هاى گذر ، عبارت اند از :

١ . پيامدهاى تجربه شده

ما بحث خود را در باب موضوع گذر با پيامدهاى تجربه شده شروع مى كنيم ؛ زيرا فهم عناصر آن به لحاظ ادراكى تا حدّى آسان است . به طور كلى مى توان به طور عام ، دو نوع پيامد تجربه شده را از هم متمايز كرد : پيامدهاى تجربه شده توسط ديگران و پيامدهاى تجربه شده توسط خود فرد.

١ ـ ١ . پيامدهاى تجربه شده توسط ديگران

پيامدهاى تجربه شده توسط ديگران ، به بررسى سرگذشت پيشينيان و بازبينى و مرور تاريخى حوادث ، باز مى گردد . سير در تاريخ و توجّه به سرگذشت انسان ها ، وسيله هدايت و تربيت است . به همين دليل ، قرآن مجيد نيز از اين روش ، به نيكويى ياد مى كند و مى فرمايد : «لَقَدْ كَانَ فِى قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّأُوْلِى الْأَلْبَـبِ مَا كَانَ حَدِيثًا يُفْتَرَى وَلَـكِن تَصْدِيقَ الَّذِى بَيْنَ يَدَيْهِ وَ تَفْصِيلَ كُلِّ شَىْ ءٍ وَ هُدًى وَ رَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ . [١] در سرگذشت آنان ( گذشتگان ) ، عبرتى براى عاقلان است . آن سرگذشت ها مطالبى نيست كه به دروغ ، ساخته شده باشد ؛ بلكه آنچه را كه پيش روى ماست ، تصديق مى كند و هر چيزى را بيان مى كند و تفصيل مى دهد و هدايت و رحمت براى افراد باايمان است » .

[١] . يوسف ، آيه ١١١.