غم ، احساس حقارت و شكست ) در نيز به همين موضوع بر مى گردد . براى آن كه ما بتوانيم قدر نعمت هاى الهى را بشناسيم و از حالات و احساس هاى منفى در خود پيشگيرى كنيم ، ـ چنان كه در روايات ، توصيه شده ـ بايد در امور مالى و مسائل زندگى ، به افراد پايين تر از خود نگاه كنيم. در اين صورت است كه مى توانيم بر احساسات ، هيجانات و رفتارهاى خود ، مديريت و كنترل داشته باشيم. امام على عليه السلام مى فرمايد : وَ انْظُرْ إِلَى مَنْ هُوَ دُونَكَ فَتَكُونَ لِأَنْعُمِ اللّه ِ شَاكِراً وَ لِمَزِيدِهِ مُسْتَوْجِباً . [١] و به كسى كه [ از نظر مالى ، ] پايين تر از توست ، نگاه كن تا سپاس گزار نعمت هاى خدا باشى و مستحقّ دريافت نعمت بيشتر گردى. اين موارد ، امورى هستند كه ما را متوجه نعمت هاى فراموش شده مى نمايند و به تنظيم و اصلاح رفتار ما كمك مى كنند .

فايده شكر به چه كسى بر مى گردد؟

شما احتمالاً كسانى را مى شناسيد كه به سپاس گزارى و شكر نعمت هاى الهى ، بسيار اهمّيت مى دهند و در مقابل ، كسانى هم هستند كه براى اين كار ، اصلاً اهميتى قائل نيستند و حتى به صورت گفتارى و زبانى هم شكر خدا را به جاى نمى آورند. پرسشى كه در اين جا مطرح مى شود ، اين است كه وقتى شكر خدا را به جاى مى آوريم ، يا وقتى كه از شكر ، سر باز مى زنيم ، آثار و نتايج آن به چه كسى بر مى گردد؟ نتايج آن به خود ما بر مى گردد يا به خدا و ديگران؟ در آيات و روايات به صراحت ، بيان شده كه فوايد و آثار شكر به خود فرد ، باز مى گردد. خداوند در قرآن مى فرمايد : «وَ مَن شَكَرَ فَإِنَّمَا يَشْكُرُ لِنَفْسِهِ وَ مَن كَفَرَ فَإِنَّ رَبِّى غَنِىٌّ كَرِيمٌ . [٢] هر كه سپاس بگزارد ، تنها به سود خويش سپاس مى گزارد و هر كه ناسپاسى كند ، بى گمان ، پروردگار من ، بى نياز و كريم است » .

[١] نحل ، آيه ٧٨.[٢] نحل ، آيه ١٤ .[٣] ابراهيم ، آيه ٣٤.[٤] الاُصول الستّة عشر ، ص ٥٧ ؛ مستدرك الوسائل ، ج ٨ ، ص ٣٣٧ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٥ ، ص ٣٦٧ .[٥] نمل ، آيه ٤٠.[٦] لقمان ، آيه ١٢ .