مى آوريد. نيز در انجام دادن كار ساده اى مانند چرخاندن دستگيره در (به اين اميد كه باز شود) و خوردن غذا (به اين اميد كه بيمار نشويد) ، بر قابليت پيش بينى واقعيت ، تكيه مى شود. از نظر كِلَى ، دشوار مى توان به هر عملى فكر كرد كه دست كم ، به يك پيش بينى تلويحى منتهى نشود . [١] در مجموع ، كاركردهاى اصل «پيش بينى پيامد» در تنظيم رفتار ، عبارت اند از :

الف ـ تقويت انگيزه كارهاى خوب

يكى از كاركردهاى اساسى اصل پيش بينى پيامد ، تقويت انگيزه براى انجام دادن رفتارهايى است كه پيامد مطلوب به همراه دارند ؛ يعنى اگر فرد پس از تحليل و بررسى در باره يك رفتار ، به اين نتيجه رسيد كه فرجام آن ، خوشايند و مورد رضايت خداست ، انگيزه عمل در وى تقويت مى شود. امام على عليه السلام نقش انگيزشى اصل پيش بينى پيامد را به صراحت ، بيان نموده است : الحَزمُ حِفظُ مَا كُلِّفت . [٢] دورانديشى ، نگاه داشتن [ و به جا آوردنِ ] چيزى است كه به آن ، تكليف شده اى . اين ، نشان مى دهد كه دورانديشى و بررسى پيامدهاى رفتار ، مى تواند در انتخاب رفتارهاى عبادى و اخلاقىِ مطلوب ـ كه انسان به آنها مكلّف شده است ـ كمك كند .

ب ـ پيشگيرى از رفتارهاى نامطلوب

كاربرد اصل پيش بينى پيامد در مورد رفتارهاى نامطلوب (مانند گناهان) ، اين است كه وقتى انسان از پيامد گناهان مختلف آگاهى پيدا كرد ، انگيزه ترك و بازدارى در او تقويت مى شود. از اين رو در روايات مربوط به حزم (و دورانديشى) ، واژه هاى «ترك» ، «حذر» و «زجر» ـ كه معناى همه آنها بازدارى و ترك است ـ به كار رفته اند . [٣] امام على عليه السلام مى فرمايد :

[١] . Georg Kelly.[٢] نظريه هاى شخصيت ، ص ٥٥٠ .[٣] غرر الحكم ، ح ١٤٨٩ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٣ ، ص ١١٣٨ .[٤] غرر الحكم ، ح٧٣٥٠ ؛ الكافى ، ج ٢ ، ص ٢٢١ ؛ تحف العقول ، ص ٢٧٠ .[٥] غرر الحكم ، ح ٧٣٥٠ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٤٠٣ .