در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٤٠٤
مى آيد ، سخت گرفتن بر خانواده است. انسان بخيل ، چنان به اين روحيه مذموم مبتلا مى شود كه خانواده خود را در تنگنا و مضيقه قرار مى دهد پيامبر صلى الله عليه و آله مى فرمايد : لَيْسَ مِنَّا مَنْ وُسِّعَ عَلَيْهِ ثُمَّ قَتَّرَ عَلَى عِيَالِهِ . [١] كسى كه توسعه مالى دارد ، امّا بر خانواده اش سخت مى گيرد ، از ما نيست. گاهى اين خصيصه موجب مشكلات خانوادگى شده و باعث مى گردد كه حتّى فرزندان ، آرزوى مرگ فرد را نمايند. در سخنان امام رضا عليه السلام آمده است كه فرمود: يَنْبَغِى لِلرَّجُلِ أَنْ يُوَسِّعَ عَلَى عِيَالِهِ؛ كَيلا يَتَمَنَّوْا مَوْتَهُ . [٢] بر مردان لازم است كه در حدّ مقدور ، امكانات زندگى خانواده خود را فراهم نمايند تا آنها آرزوى مرگ او را نكنند. از مجموع آنچه بيان شد ، به اين نتيجه مى رسيم كه شيوه مصرف و مخارج اقتصادى بايد متناسب با وضعيت زندگى افراد تنظيم گردد. تقواى الهى در اين زمينه نيز راهكار بسيار مناسبى است.
ح ـ مخارج پس انداز و سرمايه گذارى
پس انداز ، به وجوهى گفته مى شود كه از درآمد زمان حال به منظور مصرف در آينده ، كنار گذاشته مى شود. پس انداز و سرمايه گذارى در دنياى امروز ، از اهمّيت ويژه اى برخوردار است. با توجّه به اين كه تقوا باعث تلاش براى ازدياد درآمد از يك سو ، و قناعت و صرفه جويى از سوى ديگر مى شود ، مى دانيم كه بخشى از درآمدها براى زمان آينده سرمايه گذارى مى شود . امام على عليه السلام مى فرمايد : وَ مَؤُونَتُهُمْ مِنَ الدُّنْيَا عَظِيمَةٌ . [٣] ] هرچند نيازها و مصارف زندگى آنان اندك است ، امّا ] آنچه از دنيا بهره بردارى نموده و براى آينده خويش [ در واپسين عمر يا عالم پس از مرگ ] سرمايه گذارى مى كنند ، بزرگ است.
[١] عوالى اللآلى ، ج ١ ، ص ٢٥٥ ، ح ١٥ ؛ مستدرك الوسائل ، ج ١٥ ، ص ٢٥٦.[٢] الكافى ، ج ٤ ، ص ١١ ، ح ٣ ؛ كتاب من لايحضره الفقيه ، ج ٢ ، ص ٦٨ ، ح ١٧٤٢ .[٣] نهج البلاغة ، خطبه ١٩٣ .