در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٢٨٧
در سجده بخوابد ، در نماز ، قيامش طولانى شود ؛ خاموشى پيشه كند ؛ به خدا توكّل ورزد ، بسيار بِگريد ، كم بخندد ، با هواى نفسش مخالفت كند ، دانش را دوست بدارد ، زهد را همنشين سازد ، عالمان را دوستان و فقيران را همراهان خود سازد ، خشنودى مرا بجويد ، از گناهكاران و اهل معصيت ، دورى گزيند ، همواره به ياد من باشد ، تسبيح خدا گويد ، پايبند عهد خود باشد ، به وعده اش وفا كند ، قلبش پاكيزه باشد ، در نمازش پاك و در فريضه هايش كوشا باشد ، به پاداش من علاقه مند و از عذاب من ، روى گردان و با دوستان من همنشين باشد . از اين روايت ، به طور تلويحى دانسته مى شود كه اگر واقعا محبّت خدا در كسى پايدار شده ، به عنوان يك صفت اخلاقى در آيد ، مى تواند اخلاق ، رفتار و خُلقيات او را به گونه اى شايسته و مطلوب ، تنظيم و جهت دهى كند . نه فقط محبّت خدا ، بلكه محبّت در راه خدا نيز به عنوان يك صفت اخلاقى مى تواند در ايجاد و تقويت رفتارهاى مطلوب و جامعه پسند و تنظيم روابط اجتماعى انسان ، كمك رساند . از اين رو ، در روايات از محبّت در راه خدا نيز ستايش شده است . امام صادق عليه السلام مى فرمايد : طُوبَى لِلْمُتَحَابِّينَ فِى اللّه ِ! [١] خوشا به حال كسانى كه به خاطر خدا دوستى مى ورزند ! در روايتى نقل شده است كه خداوند متعال به موسى عليه السلام وحى كرد كه : «آيا در پرونده اعمالت ، كارى سراغ دارى كه فقط براى من انجام داده باشى و هيچ انگيزه غير الهى در آن نباشد؟» . موسى عليه السلام گفت : من نماز خوانده ام ، روزه گرفته ام ، صدقه داده ام و همواره به ياد تو بوده ام .
[١] آل عمران ، آيه ٣١ .[٢] مصباح الشريعة ، ص ١٩٢ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٠ ، ص ٢٣ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٢ ، ص ٩٥٨ .[٣] الكافى ، ج ٢ ، ص ٨٤ ؛ الأمالى ، صدوق ، ص ٩١ ؛ وسائل الشيعة ، ج ١ ، ص ٦٢ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ١٥٨ ؛ دوستى در قرآن و حديث ، ص ٢٩٤ .[٤] تنبيه الخواطر ، ج ٢ ، ص ١٢٢ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٢ ، ص ٩٦٠ .[٥] غرر الحكم ، ح ٧٢١٩ ؛ ميزان الحكمة ، ج ٢ ، ص ٩٦٠ .[٦] غرر الحكم ، ح ٨٤٢٥ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٤٤١ .[٧] الكافى ، ج ٨ ، ص ١٢٩ ؛ تحف العقول ، ص ٣٥٧ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٨ ، ص ٢٢٦ .[٨] مصباح الشريعة ، ص ١٩٢ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٠ ، ص ٢٣ .[٩] الجواهر السنيّة ، ص٢٠١؛ بحار الأنوار ، ج٧٧ ، ص٣٠ ؛ دوستى در قرآن و حديث ، ص٤٤٦ ـ ٤٤٨ .[١٠] المحاسن ، ج ١ ، ص ٢٦٥ ؛ الخصال ، ص ٦٣٩ ؛ وسائل الشيعة ، ج ١٦ ، ص ١٧١ ؛ مستدرك الوسائل ، ج ١١ ، ص ٣٥٢ .[١١] تحف العقول ، ص ١٠٠ ؛ عيون الحكم و المواعظ ، ص ٣١٤ ؛ بحار الأنوار ، ج ٧٧ ، ص ٢٨٩ ؛ دوستى در قرآن و حديث ، ص ٥٠٨ .