فرد ايجاد مى كند كه در ارضاى نيازهاى زيستى به حدّاقل اكتفا نموده ، از پُرخورى و تن پرورى اجتناب نمايد. على عليه السلام در وصف متّقين مى فرمايد: وَ أَجْسَادُهُمْ نَحِيفَةٌ، وَ حَاجَاتُهُمْ خَفِيفَةٌ، وَ أَنْفُسُهُمْ عَفِيفَةٌ . [١] بدن هاى ايشان ، از كثرت رياضت ، نحيف ، و حاجت هايشان اندك است [ چون ترك دنيا كرده ، به خوردن و پوشيدن اندك ، اكتفا نموده اند ] و در ارضاى نيازهاى زيستى (شهوت شكم و شهوت جنسى) ، جانب عفّت را نگه داشته اند. براى آشنايى بيشتر با نظريه اسلام در مورد نيازهاى زيستى و نقش تنظيم كنندگى تقوا در اين زمينه ، بحث را در دو محور دنبال مى كنيم:

الف ـ نياز به خوردن و آشاميدن و نقش تنظيم كننده تقواى عاقلانه

خوردن و آشاميدن ، براى حفظ حيات انسان ، لازم و ضرور است. از نظر اسلام ، نه تنها ارضاى نياز به خوردن و آشاميدن مجاز است ، بلكه لذّت بردن از آن نيز مُجاز شمرده شده است. خداوند مى فرمايد: «يَـأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ كُلُواْ مِن طَيِّبَاتِ مَا رَزَقْنَاكُمْ . [٢] اى كسانى كه ايمان آورده ايد! از نعمت هاى پاكيزه اى كه به شما روزى داده ايم ، بخوريد» . با وجود اين ، خوردن و آشاميدن ، شرايطى را مى طلبد كه فقط در سايه ايمان و تقواى الهى امكان پذير است. راهبردهاى تنظيم و تهذيب خوردن و آشاميدن ، در آموزه هاى مختلف بيان شده است. پرهيز از پُرخورى ، اسراف ، حرام خوارى ، و توصيه به امساك و رعايت اصول بهداشتى در خوردن و آشاميدن نيز به نحوى با تنظيم و تهذيب اين غريزه ، در ارتباط است.

[١] تنبيه الخواطر ، ج ٢ ، ص ٣٠ .[٢] نهج البلاغة ، خطبه ١٩٣ .[٣] بقره ، آيه ١٧٢ .[٤] رسالة الحقوق ، امام سجّاد عليه السلام .[٥] الكافى ، ج ٦ ، ص ٢٦٩ .