در آمدي بر روانشناسي تنظيم رفتار با رويکرد اسلامي - شجاعی، محمد صادق - الصفحة ٣٨
گرفت ؛ اما كسى كه معتقد به مهار بيرونى است ، در انجام دادن يا ترك يك عمل ، خود را نيازمند ديگران و به طور كلّى ، مقهور عوامل بيرونى مى داند و از اين رو ، در مقابل حوادث ، حالت انفعالى خواهد داشت و تصميم گيرى هايش متزلزل و ناپايدار خواهد بود. با توجّه به تحقيقات توملينسون [١] (١٩٨٧ م)، دسانتى و الكساندر [٢] (١٩٨٢ م) ، پرنا [٣] (١٩٨٢ م) ، هاورتون و لين و نان [٤] (١٩٨٦ م) ، مكان كنترل ، عامل مهمّى در تنظيم رفتار به حساب مى آيد. افراد داراى مكان كنترل درونى ، در مقايسه داراى افراد با مكان كنترل بيرونى ، در سطح شناختى و انگيزشىِ فعّال ترى هستند و قادرند از مهارت هاى خود ، به طور مؤثر در تنظيم و هدايت رفتار خويش استفاده كنند. [٥] تحقيقات نيز نشان مى دهد افراد داراى مكان كنترل درونى ، به علت نوع باورها و جهتگيرى هاى شناختى شان ، از موفقيت و اعتماد به نفس بالايى برخوردارند و بر عملكرد فردى و اجتماعى خود ، اثر خودتنظيمى دارند. [٦]
خودْنظم بخشىِ رفتار
بندورا [٧] (١٩٧٧ - ١٩٨٦ م ) با طرح نظريه «خودتنظيمى رفتار» [٨] بر نقش عوامل شناختى در تنظيم رفتار تأكيد نموده است . از نظر بندورا ، رفتار آدمى عمدتا يك
[١] . Tomlinson.[٢] . Desanti & Alexander.[٣] . Perna.[٤] . Howerton, Lynn & Nunn.[٥] . Johnson, B.W and Kanoy, K.W (١٩٨٠). Locus of control and self conseption, achieving and understanding bright elementary students. Psychology in the school, V: ٧١, P: ٥٩٣ - ٩٩٣.[٦] . Schaefer, E (١٩٣٨). Child rearing and child development correlates of maternal locus of control. Paper presented at the annual convention of the psychological assosiation (١٩ st anaheim) ST. Anaheim, California, August ٢٦ - ٣٠.[٧] . Bandura, A.[٨] . Self - regulation theory.